--- title: "21 april 2023 · Btw-commentaar · Handelingen betreffende deviezen, bankbiljetten en munten die wettig betaalmiddel zijn (01.04.2023)" description: "Handelingen betreffende deviezen, bankbiljetten en munten die wettig betaalmiddel. Btw-commentaar van de Belgische belastingadministratie, stand 1 april 2023." url: "https://juriel.be/nl/btw-commentaar/vrijstellingen-beoogd-artikel-44-wetboek-e6ab" lang: "nl" --- # Handelingen betreffende deviezen, bankbiljetten en munten die wettig betaalmiddel zijn (01.04.2023) **Datum** 21 april 2023 ## Over het document **Verzameling** Btw-commentaar **Taal van de tekst** Nederlands ## Tekst 72 paragrafen Btw-Commentaar. Vrijstellingen beoogd door [artikel 44, § 3, 9°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44) - Handelingen betreffende deviezen, bankbiljetten en munten die wettig betaalmiddel zijn (01.04.2023) BOEKWERK II: Bepaling van de belastbare basis en het toepasselijke tarief Hoofdstuk 9: Vrijstellingen beoogd door [artikel 44 van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44) **Afdeling 30 – Handelingen betreffende deviezen, bankbiljetten en munten die wettig betaalmiddel zijn (**[**artikel 44, § 3, 9°, van het Btw-Wetboek**](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44)**)** Bijwerking **01.04.2023** - Vorige versies: \[01.07.2018\] \[01.06.2020\] \[01.06.2021\] \[01.04.2022\] **Inhoud: · 11 onderdelen** 1\. Algemeen 2\. Cryptomunten en andere contractuele betaalmiddelen A. Wisselhandelingen B. Miningdiensten • Miningdiensten waarbij de afnemer van de dienst niet gekend is • Miningdiensten waarbij de afnemer van de dienst gekend is C. Levering van goederen of diensten betaald met cryptomunten D. Divers 3\. Diverse handelingen die zijn uitgesloten van de bepalingen van [artikel 44, § 3, 9°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44) A. Sorteren, verifiëren en tellen van munten en biljetten B. Handelingen met betrekking tot munten en biljetten die niet als betaalmiddel worden gebruikt ## 1. Algemeen Op grond van [artikel 44, § 3, 9°](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44), van het Wetboek zijn van de belasting vrijgesteld, de ‘*handelingen, bemiddeling daaronder begrepen, betreffende deviezen, bankbiljetten en munten die wettig betaalmiddel zijn, met uitzondering van munten en biljetten die als verzamelobject worden beschouwd; als zodanig worden beschouwd gouden, zilveren of uit een ander metaal geslagen munten, alsmede biljetten die normaliter niet als wettig betaalmiddel worden gebruikt of die een numismatische waarde hebben’*. Deze vrijstelling is de omzetting in Belgisch recht van de artikel 135, lid 1, punt e), van richtlijn 2006/112/EG, voornoemd. Wanneer een verrichting neerkomt op een overdracht van munten vormt deze een dienst in de zin van [artikel 18, § 1, tweede lid, 13°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-18). Deze handeling wordt echter op grond van [artikel 44, § 3, 9°](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44), van het Wetboek uitdrukkelijk van de belasting vrijgesteld. In dit verband wordt er op gewezen dat de vrijstelling slechts geldt ten aanzien van de handelingen, bemiddeling daaronder begrepen, betreffende deviezen, bankbiljetten en munten die wettig betaalmiddel zijn, met uitzondering van munten en biljetten die als verzamelobject worden beschouwd. De overdracht van laatstgenoemde munten en biljetten is de levering van een lichamelijk goed die in de regel niet van de belasting is vrijgesteld. De diensten van makelaars en lasthebbers vormen tevens diensten in de zin van [artikel 18, § 1, tweede lid, 13°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-18). Deze diensten zijn evenwel ook uitdrukkelijk van de belasting vrijgesteld overeenkomstig de bepalingen van [artikel 44, § 3, 9°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44). Van de vrijstelling worden uitgesloten de handelingen met betrekking tot munten en biljetten die niet als betaalmiddel worden gebruikt. Zijn bijgevolg belastbaar de handelingen, bemiddeling daaronder begrepen, met betrekking tot gouden, zilveren of uit een ander metaal geslagen munten, alsmede biljetten die normaal niet als betaalmiddel worden gebruikt of die weliswaar nog als betaalmiddel kunnen worden gebruikt maar vanuit numismatisch oogpunt worden verhandeld. Er wordt opgemerkt dat de overdracht van munten en bankbiljetten die geen wettig betaalmiddel zijn of die vanuit numismatisch oogpunt worden verhandeld, wordt beschouwd als de levering van een goed als bedoeld in [artikel 10 van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-10). ## 2. Cryptomunten en andere contractuele betaalmiddelen ### A. Wisselhandelingen Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft zich moeten uitspreken over de vraag of deze vrijstelling van toepassing is op de dienstverrichtingen die bestaan in het inwisselen van traditionele valuta’s tegen de virtuele valuta’s die, zonder een wettig betaalmiddel te zijn, een betaalmiddel vormen dat door de partijen bij een transactie wordt geaccepteerd, zoals bijvoorbeeld bitcoins. Ten aanzien van bitcoins heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie voor recht gezegd dat deze een contractueel betaalmiddel vormen en dat de handelingen betreffende niet-traditionele valuta’s, dat wil zeggen andere dan de munten die in één of meerdere landen het wettelijke betaalmiddel vormen, voor zover deze valuta’s door de partijen bij een transactie zijn aanvaard als alternatief betaalmiddel op de wettelijke betaalmiddelen en geen andere doel hebben dan te worden gebruikt als betaalmiddel, financiële handelingen vormen. Het Hof stelt daarbij dat de handelingen die bestaan in het inwisselen van traditionele valuta’s tegen eenheden van de virtuele valuta ‘bitcoin’ en omgekeerd, die worden verricht tegen betaling van een bedrag dat overeenkomt met de marge die ontstaat uit het verschil tussen de prijs waarvoor de betrokken marktdeelnemer de valuta koopt en de prijs waarvoor hij deze verkoopt aan zijn klanten – van de btw vrijgestelde handelingen vormen in de zin van voornoemde bepaling (Hof van Justitie van de Europese Unie, Arrest Skatteverket tegen David Hedqvist, zaak [C-264/14](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-264-14-arrest), van 22.10.2015). Het Hof heeft haar standpunt onder meer gestaafd aan de hand van de moeilijkheden in verband met de vaststelling van de belastbare grondslag en van het bedrag van de aftrekbare btw, die identiek blijven of het nu gaat om het wisselen van traditionele valuta’s, die normaliter zijn vrijgesteld, of het inwisselen van dergelijke valuta’s tegen virtuele valuta’s. In dat verband blijkt inderdaad uit de vaste rechtspraak van het Hof dat de vrijstellingen voorzien in artikel 135, lid 1, onder d) tot en met f), van voornoemde richtlijn met name tot doel hebben de moeilijkheden in verband met de vaststelling van de belastbare grondslag en het bedrag van de aftrekbare btw te verhelpen (zie onder meer Hof van Justitie van de Europese Unie, Arrest Velvet & Steel Immobilien und Handels GmbH tegen Finanzamt Hamburg-Eimsbüttel, zaak [C-455/05](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-455-05-arrest), van 19.04.2007, punt 24 en Hof van Justitie van de Europese Unie, Beschikking Tiercé Ladbroke SA en Derby SA tegen Belgische Staat, zaken [C-231/07](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-231-07-beschikking) en [C-232/07](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-231-07-beschikking), van 14.05.2008, punt 24). Hieruit volgt dat een handeling die bestaat uit het inwisselen van cryptomunten tegen eenheden van traditionele valuta, en omgekeerd, die worden verricht tegen betaling van een bedrag dat overeenkomt met de marge die ontstaat uit het verschil tussen de prijs waarvoor de betrokken marktdeelnemer de valuta koopt en de prijs waarvoor hij deze aan zijn klanten verkoopt, een wisselhandeling onder bezwarende titel vormt. Deze handeling is van de belasting vrijgesteld overeenkomstig de bepalingen van [artikel 44, § 3, 9°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44). Indien deze handeling daarentegen om niet wordt verricht, betreft het een handeling die zich buiten de werkingssfeer van het Btw-Wetboek bevindt. ### B. Miningdiensten Er dient een onderscheid te worden gemaakt tussen de situatie waarbij de afnemer van de miningdiensten gekend is en deze waarbij betreffende afnemer niet gekend is. ## • Miningdiensten waarbij de afnemer van de dienst niet gekend is Kenmerkend bij mining is vaak dat de tegenpartij niet gekend is. Evenmin is er een juridische relatie tussen de ‘miner’ en het cryptomunten-netwerk (zoals bijvoorbeeld Bitcoin of Ethereum). Om miningactiviteiten te kunnen uitvoeren gaan de miners over tot het downloaden van ‘open source’-software waardoor zij door het gebruik van de rekenkracht van computers overgaan tot het valideren van de transacties. Miners worden daarbij niet vergoed door partijen die betrokken zijn bij de transacties die gevalideerd moeten worden, maar door het systeem dat zichzelf beheert, en alleen wanneer ze de validatie van de transactie succesvol volbracht hebben. Overeenkomstig [artikel 2, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-2), zijn de leveringen van goederen en de diensten die door een als zodanig handelende belastingplichtige onder bezwarende titel worden verricht, aan de belasting onderworpen wanneer ze in België plaatsvinden. Zoals blijkt uit de vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie, wordt een dienst enkel ‘onder bezwarende titel’ in de zin van [artikel 2, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-2) verricht en is zij dus enkel belastbaar, wanneer tussen de verrichter en de ontvanger van de dienst een rechtsbetrekking bestaat waarbij over en weer prestaties worden uitgewisseld, en de door de dienstverrichter ontvangen vergoeding de werkelijke tegenwaarde vormt voor de aan de ontvanger verleende dienst (zie ook Hof van Justitie van de Europese Unie, arrest R. J. Tolsma tegen Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, zaak [C-16/93](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-16-93-arrest), van 03.03.1994). Uit hetgeen voorafgaat volgt dat er in de regel geen ontvanger van de miningdienst gekend is met wie er een rechtsbetrekking bestaat. In voorkomend geval is de administratie van oordeel dat deze miningactiviteiten, waarbij de ontvanger van de dienst niet gekend is, activiteiten betreffen die zich buiten de werkingssfeer van de btw bevinden. Het feit dat de miner eventueel een vrijblijvende, en aldus niet contractueel bepaalde, bijkomende financiële compensatie zou ontvangen doet hieraan geen afbreuk. Bijgevolg, en voor zover de miner geen andere belaste handelingen verricht, dient deze niet als belastingplichtige in de zin van [artikel 4, § 1, eerste lid, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-4) te worden aangemerkt. ## • Miningdiensten waarbij de afnemer van de dienst gekend is Indien de miner daarentegen een overeenkomst onder bezwarende titel heeft gesloten met een andere partij, en deze ontvanger van de miningdienst aldus gekend is, en deze hiervoor van de ontvanger van de miningdienst een contractueel bepaalde vergoeding ontvangt, dan dient te worden geconcludeerd dat deze miningdienst onder bezwarende titel wordt verricht. In voorkomend geval dient de miner aldus te worden aangemerkt als een btw-belastingplichtige in de zin van [artikel 4, § 1, eerste lid, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-4) en dit voor zover aan de overige in dat artikel opgenomen voorwaarden is voldaan. Een miningactiviteit leidt tot het genereren van digitale munten of tokens en bestaat er uit om computers (nodes) binnen betreffend netwerk moeilijke cryptografische puzzels te laten oplossen om verschillende transacties van elkaar te onderscheiden en te controleren. Het is pas als deze puzzels opgelost zijn, dat er nieuwe digitale munten of tokens aan het netwerk worden toegevoegd. De administratie is van oordeel dat een dergelijke dienst inzake mining, die in wezen bestaat uit het ter beschikking stellen van een bepaalde rekencapaciteit teneinde binnen voornoemd netwerk moeilijke cryptografische puzzels te laten oplossen, een overeenkomstig de bepalingen van [artikel 18 van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-18) te belasten dienst vormt. Dergelijke dienst, bestaande uit de terbeschikkingstelling van een bepaalde rekenkundige capaciteit, vertoont noch de kenmerkende noch de essentiële elementen van een overeenkomstig de bepalingen van [artikel 44, § 3, 9°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44) vrijgestelde dienst. ### C. Levering van goederen of diensten betaald met cryptomunten Op heden ontbreekt evenwel een gereguleerde en uniform toepasbare wisselkoers voor cryptomunten zodat de bepalingen van [artikel 27, § 2, tweede lid, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-27) van toepassing zijn. Het spreekt voor zich dat de maatstaf van heffing voor de onderliggende levering van goederen of diensten, naar analogie met de bepalingen van [artikel 26 van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-26), moet worden bepaald op basis van de gebruikelijke marktwaarde in het reguliere handelsverkeer van betreffende goederen of diensten dewelke wordt uitgedrukt in het wettig betaalmiddel. Hetgeen voorafgaat is tevens van toepassing ten aanzien van gelijkaardige contractuele betaalmiddelen, voor zover deze door de partijen bij een transactie zijn aanvaard als alternatief betaalmiddel op de wettelijke betaalmiddelen en deze geen ander doel hebben dan te worden gebruikt als betaalmiddel. ### D. Divers Diensten inzake bemiddeling die worden verstrekt door een online wisselplatform dat zich beperkt tot het onder bezwarende titel ter beschikking stellen van specifieke software om bitcoingebruikers toegang te verlenen tot een digitale interface, niet kunnen worden aangemerkt als een vrijgestelde bemiddelingsdienst in de zin van [artikel 44, § 3, 9°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44). De door dergelijk platform verrichte dienst vertoont geenszins de essentiële kenmerken van een bemiddelingsdienst zoals gedefinieerd door het Hof van Justitie van de Europese Unie (Hof van Justitie van de Europese Unie, Arrest Commissioners of Customs and Excise tegen CSC Financial Services Ltd., zaak [C-235/00](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-235-00-arrest), van 13.12.2001, punten 39 en volgende). ## 3. Diverse handelingen die zijn uitgesloten van de bepalingen van [artikel 44, § 3, 9°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44) ### A. Sorteren, verifiëren en tellen van munten en biljetten De **dienstverrichtingen bestaande uit het sorteren, verifiëren en tellen van munten en biljetten** vallen niet binnen de toepassingssfeer van [artikel 44, § 3, 9°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44) (zie in die zin beslissing nr. E.T. 90.561 van 07.10.1997). Het betreft inderdaad in hoofdzaak materiële handelingen die als zodanig niet de specifieke en essentiële kenmerken van een vrijgestelde dienst vertonen en niet beantwoorden aan de door het Hof van Justitie van de Europese Unie, onder meer in haar voornoemd Arrest *Velvet & Steel Immobilien,* gestelde voorwaarden. Zij kunnen evenwel van de belasting zijn vrijgesteld als handeling bijkomstig bij een handeling die van de belasting is vrijgesteld overeenkomstig de artikelen [44, § 3, 7° of 9°](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44), van het Btw-Wetboek (bijvoorbeeld bij de storting van de tegenwaarde van deze munten op een bankrekening). ### B. Handelingen met betrekking tot munten en biljetten die niet als betaalmiddel worden gebruikt Munten en biljetten die als verzamelobject worden beschouwd, worden uitdrukkelijk van de vrijstelling uitgesloten. Het begrip 'verzamelobject' wordt uitdrukkelijk door [artikel 44, § 3, 9°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44) en [artikel 135, lid 1, e), van richtlijn 2006/112/EG](https://juriel.be/nl/unierecht/btw-richtlijn-2006-112/artikel-135) omschreven. Als verzamelobject worden beschouwd ‘*gouden, zilveren of uit een ander metaal geslagen munten, alsmede biljetten, die normaliter niet als wettig betaalmiddel worden gebruikt of die een numismatische waarde hebben*’. Munten of biljetten die aan één van deze twee criteria (of beide) beantwoorden, worden bijgevolg voor de toepassing van [artikel 44, § 3, 9°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44) als verzamelobject beschouwd, ook al gelden ze in een bepaald land of in bepaalde landen als wettig betaalmiddel. Voor een omstandige toelichting wordt verwezen naar [circulaire 2022/C/30](https://juriel.be/nl/omzendbrieven/2022-c-30-munten-verzamelobject-worden-beschouwd-zoals-1640) van 17.03.2022 betreffende munten die als verzamelobject worden beschouwd zoals bedoeld in [artikel 44, § 3, 9°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44) (nr. E.T.138.959). Voorbeelden Zo is de koop door een belastingplichtige (bijvoorbeeld via een webshop) van muntstukken (onder andere 2 euro muntstukken) met een bijzonder ontwerp of een beperkte oplage, of andere kenmerken die ze interessant maken bij verzamelaars, tegen een prijs die boven de nominale waarde ligt (gewoonlijk een veelvoud daarvan), getuigt van hun numismatische waarde en/of het feit dat ze normaliter niet als wettelijke betaalmiddel worden gebruikt, zodat ze dienen te worden aangemerkt als verzamelobject in de zin van [artikel 44, § 3, 9°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44). De modale koper zal in principe immers geen prijs betalen die hoger is dan de nominale waarde (vaak een veelvoud daarvan), om de munten vervolgens als betaalmiddel te gebruiken tegen de nominale waarde. Dergelijke munten vertonen doorgaans één of meerdere van volgende kenmerken (niet-limitatieve lijst): • ze worden aangeboden in een speciale verpakking (bijvoorbeeld coincard) • ze worden aangeboden in een set • ze hebben een bepaalde kwaliteit (FDC ('fleur de coin'), UB, Proof, …) • ze zijn voor omloop geslagen, maar niet in omloop gebracht (UNC) • ze worden in edelmetaal (1) geslagen • de nominale waarde wijkt af van de gebruikelijke nominale waarde (bijvoorbeeld stukken met een nominale waarde van 2,50 euro of 10 euro). Verder worden teven als verzamelobject in de zin van [artikel 44, § 3, 9°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44) beschouwd, de in edelmetaal (1) geslagen munten die een wettig betaalmiddel zijn in hun land van oorsprong, maar normaliter niet als wettig betaalmiddel worden gebruikt. Het is daarbij irrelevant dat de munten in kwestie geen numismatische waarde hebben, in grote oplagen worden aangeboden op de wereldmarkten, niet geslagen zijn naar aanleiding van een bijzondere historische gebeurtenis, worden verhandeld in tubes of koffers en niet in een hiervoor ontworpen speciale verpakking. *(1) Er wordt evenwel gewezen op de in* [*artikel 44bis van het Btw-Wetboek*](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44bis) *vervatte vrijstelling ten aanzien van gouden munten die overeenkomstig* [*artikel 1, § 8, van het Btw-Wetboek*](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-1) *als beleggingsgoud worden beschouwd (zie ook Boekwerk II - Hoofstuk 10: Vrijstelling beoogd door* [*artikel 44bis van het Btw-Wetboek*](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44bis) *en* [aanschrijving nr. 3/2000 van 12.10.2000](https://juriel.be/nl/omzendbrieven/3-2000-aanschrijving-regime-particulier-applicable-or-9d6c)*).* De overdracht van munten en bankbiljetten die geen wettig betaalmiddel zijn of die vanuit numismatisch oogpunt worden verhandeld, worden als de levering van een goed in de zin van [artikel 10 van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-10) beschouwd. Voor wat het toe te passen btw-tarief betreft, kunnen enkel de invoeren van muntstukken met een numismatisch belang beoogd door § 2, 2°, b), van rubriek XXI van tabel A van de bijlage bij koninklijk besluit nr. 20, van 20.07.1970, tot vaststelling van de tarieven van de belasting over de toegevoegde waarde en tot indeling van de goederen en de diensten bij die tarieven, de toepassing van het verlaagde tarief van 6% genieten. Bijgevolg zijn de overige leveringen van verzamelmuntstukken onderworpen aan het normale btw-tarief daar zij niet kunnen genieten van een btw-vrijstelling en zij overigens door geen enkele rubriek van de tabellen A en B van de bijlage bij koninklijk besluit nr. 20, voornoemd, worden beoogd. Tot slot wordt nog opgemerkt dat NFT’s (non-fungible tokens) thans niet als een betaalmiddel worden aangemerkt, maar als een digitaal verzamelobject of digitaal kunstvoorwerp. De vrijstelling opgenomen in de bepalingen van [artikel 44, § 3, 9°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44), is bijgevolg niet van toepassing ten aanzien van de handel in NFT’s. Voor zover de dienst bestaande in de verkoop van NFT’s geacht wordt in België plaats te vinden, is het normale btw-tarief van 21% van toepassing aangezien NFT’s niet worden beoogd door de bepalingen van rubriek XXI van tabel A van de bijlage bij koninklijk besluit nr. 20, van 20.07.1970, tot vaststelling van de tarieven van de belasting over de toegevoegde waarde en tot indeling van de goederen en de diensten bij die tarieven (zie ook [schriftelijke parlementaire vraag nr. 705 van de heer Volksvertegenwoordiger Emmanuel Burton van 03.11.2021](https://juriel.be/nl/parlementaire-vragen/705-speculatie-nft-emmanuel-burton-non-077d)). \[Top\] ## Aangehaalde teksten 15 [WBTW art. 44](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44) 19 voorkomens [WBTW art. 18](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-18) 3 voorkomens [WBTW art. 10](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-10) 2 voorkomens [WBTW art. 2](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-2) 2 voorkomens [WBTW art. 4](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-4) 2 voorkomens [WBTW art. 44bis](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-44bis) 2 voorkomens [WBTW art. 1](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-1) 1 voorkomen [WBTW art. 26](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-26) 1 voorkomen [WBTW art. 27](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-27) 1 voorkomen [btw-richtlijn 2006/112 art. 135](https://juriel.be/nl/unierecht/btw-richtlijn-2006-112/artikel-135) 1 voorkomen [C-16/93, arrest van 3 maart 1994](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-16-93-arrest) 1 voorkomen [C-231/07 en C-232/07, beschikking van 14 mei 2008](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-231-07-beschikking) 1 voorkomen [C-235/00, arrest van 13 december 2001](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-235-00-arrest) 1 voorkomen [C-264/14, arrest van 22 oktober 2015](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-264-14-arrest) 1 voorkomen [C-455/05, arrest van 19 april 2007](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-455-05-arrest) 1 voorkomen