Leveringen van goederen en dienstverrichtingen door belastingplichtigen zonder recht op aftrek (01.02.2026)

Btw-Commentaar. Vrijstellingen beoogd door artikel 44, § 2, 13°, van het Btw-Wetboek - Leveringen van goederen en dienstverrichtingen door belastingplichtigen zonder recht op aftrek (01.02.2025)

BOEKWERK II: Bepaling van de belastbare basis en het toepasselijke tarief

Hoofdstuk 9: Vrijstellingen beoogd door artikel 44 van het Btw-Wetboek

Afdeling 20 - Leveringen van goederen en dienstverrichtingen door belastingplichtigen zonder recht op aftrek (artikel 44, § 2, 13°, van het Btw-Wetboek)

Bijwerking 01.02.2026 - Vorige versies: [01.02.2025*] [01.07.2018] [01.06.2020] [01.05.2021] [01.02.2022] [01.03.2023] [15.03.2024]

*zelfde inhoud als versie 01.02.2026

Inleiding

Overeenkomstig artikel 44, § 2, 13°, van het Btw-Wetboek, zijn van de belasting vrijgesteld ‘de levering van goederen die uitsluitend ten behoeve van een op grond van dit artikel vrijgestelde activiteit werden aangewend als voor al deze goederen geen recht op aftrek is genoten; de overdracht van een cliënteel of het verlenen van rechten op een cliënteel, dat betrekking heeft op een op grond van dit artikel vrijgestelde activiteit; de levering van goederen waarvan de verkrijging of de bestemming het voorwerp heeft uitgemaakt van een uitsluiting van het recht op aftrek overeenkomstig artikel 45, § 3, van dit Wetboek’.

Hieronder worden de handelingen overlopen die op grond van artikel 44, § 2, 13°, van het Btw-Wetboek zijn vrijgesteld.

Wat de overdracht van een algemeenheid van goederen of van een bedrijfsafdeling door een overeenkomstig artikel 44 van het Btw-Wetboek vrijgestelde belastingplichtige aan een gemengde belastingplichtige betreft, wordt verwezen naar ‘Boekwerk VI: Specifieke Topics – Hoofdstuk 16: Specifieke topics, Afdeling 6, titel 6, rubriek A’.

1. De leveringen van goederen die uitsluitend ten behoeve van een op grond van dit artikel vrijgestelde activiteit werden aangewend als voor deze goederen geen recht op aftrek is genoten

Ter zake gaat het enkel om leveringen van goederen die werden aangewend door degenen die diensten verrichten en goederen leveren welke op grond van artikel 44 van het Btw-Wetboek zijn vrijgesteld en waarvan de btw geheven van de aankoop van die goederen niet in aftrek kon worden gebracht.

Voorbeelden

•een museum bedoeld in artikel 44, § 2, 7°, van het Btw-Wetboek verkoopt geregeld verouderde computers. Op te merken valt dat de vrijstelling bepaald in artikel 44, § 2, 13°, van het Btw-Wetboek specifiek geldt voor andere goederen dan die welke nauw samenhangen met het verlenen van vrijgestelde diensten.

•de verkoop van brochures en prentkaarten in verband met tentoongestelde kunstwerken door voornoemd museum wordt gedekt door de vrijstelling bepaald in artikel 44, § 2, 7°, van het Btw-Wetboek. Voornoemde vrijstelling van artikel 44, § 2, 13°, van het Btw-Wetboek vindt geen toepassing ten aanzien van belastingplichtigen met gedeeltelijk recht op aftrek en die voor de berekening van de aftrekbare belasting de regel van het algemeen verhoudingsgetal toepassen (artikel 46, § 1, van het Btw-Wetboek). Bedoelde vrijstelling geldt evenmin ten aanzien van financiële- en verzekeringsinstellingen noch ten aanzien van makelaars en lasthebbers die goederen verkopen welke gebruikt werden voor handelingen op grond waarvan zij recht op aftrek hebben genoten op grond van artikel 45, § 1, 4° en 5°, van het Btw-Wetboek.

2. De overdracht van cliënteel of het verlenen van rechten op een cliënteel dat betrekking heeft op een op grond van dit artikel vrijgestelde activiteit

Ter zake gaat het om de overdracht van een cliënteel of het verlenen van rechten op een cliënteel door een belastingplichtige zonder recht op aftrek.

Voorbeeld

Een verzekeringsmakelaar die zijn verzekeringsportefeuille en het daaraan verbonden cliënteel overdraagt of rechten op dat cliënteel verleent.

Bij ontstentenis van een specifieke vrijstellingsbepaling zou die overdracht van cliënteel of het verlenen van rechten op dat cliënteel in de regel belastbaar zijn omwille van het feit dat bedoelde handeling gesteld wordt in de uitoefening van een economische activiteit.

3. De levering van goederen waarvan de verkrijging of de bestemming het voorwerp heeft uitgemaakt van een uitsluiting van het recht op aftrek overeenkomstig artikel 45, § 3, van het Btw-Wetboek

De in artikel 45, § 3, van het Btw-Wetboek bedoelde goederen waarvan de aftrek van de btw geheven van de aankoop is uitgesloten en waarop de bovengenoemde vrijstellingsbepaling van toepassing is zijn de tabaksfabrikaten, de geestrijke dranken en de goederen die als kosten van onthaal worden aangemerkt.

Voornoemde vrijstelling komt erop neer dat belastingplichtigen met recht op aftrek de btw niet verschuldigd zijn bij de verkoop van de in het vorige lid vernoemde goederen wanneer de van de aankoop van die goederen geheven btw niet in aftrek werd gebracht.

De vrijstelling bepaald in artikel 44, § 2, 13°, van het Btw-Wetboek is een technische vrijstelling die tot doel heeft dubbele belastingheffing te vermijden. Immers, wanneer goederen worden gebruikt voor een werkzaamheid maar de aankoop of de verwerving ervan geen recht op aftrek van de erop verschuldigde belasting verleent, hetzij omdat ze volledig worden gebruikt voor vrijgestelde handelingen, hetzij omdat de aftrek op grond van een andere bepaling niet wordt toegestaan, zou het belasten van de verkoop ervan leiden tot een dubbele belastingheffing vermits het te belasten bedrag bezwaard is met btw die niet werd afgetrokken.

[Top]