--- title: "Btw-beslissing E.T.108.691 · Onroerende bedrijfsmiddelen, Verbouwingswerken" description: "Onroerende bedrijfsmiddelen, Verbouwingswerken. Btw-beslissing nr. E.T.108.691 van 29 mei 2006 van de Belgische belastingadministratie." url: "https://juriel.be/nl/administratieve-beslissingen/e-t-108-691-onroerende-bedrijfsmiddelen-verbouwingswerken-gebruik-prive-2710" lang: "nl" fr: "https://juriel.be/fr/decisions-administratives/e-t-108-691-biens-investissement-immeubles-travaux-transformation-adbd" --- # Onroerende bedrijfsmiddelen, Verbouwingswerken, Gebruik voor privé-doeleinden, Recht op aftrek · Onroerende bedrijfsmiddelen,Verbouwingswerken,Gebruik voor privé-doeleinden,Recht op aftrek,Handelingen gelijkgesteld met een dienst onder bezwarende titel ,Arrest Seeling,Toepassingsduur van artikel 19, § 1, van het BTW-Wetboek,Belastingplichtige natuurlijk persoon **Nummer** E.T.108.691 **Datum** 29 mei 2006 ## Over het document **Verzameling** Administratieve beslissingen **Taal van de tekst** Nederlands ## Tekst 14 paragrafen **BESLISSING ET108691** **Beslissing nr. E.T.108.691 dd. 29.05.2006** *Onroerende bedrijfsmiddelen - Verbouwingswerken - Gebruik voor privé-doeleinden - Recht op aftrek - Handelingen gelijkgesteld met een dienst onder bezwarende titel - Arrest Seeling - Toepassingsduur van* [*artikel 19, § 1, van het BTW-Wetboek*](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-19) *- Belastingplichtige natuurlijk persoon* ## *BTW geheven van verbouwingswerken* Ingevolge het arrest Seeling van 8 mei 2003 ( zaak [C-269/00](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-269-00-arrest), Wolfgang Seeling t/ Finanzamt Starnberg) kan een belastingplichtige natuurlijk persoon die een onroerend bedrijfsmiddel zowel gebruikt voor de doeleinden van zijn economische activiteit als voor zijn privé-doeleinden, de BTW geheven van de oprichting of de verkrijging van dat goed volledig en onmiddellijk in aftrek brengen, althans indien hij dat goed volledig in zijn bedrijfsvermogen opneemt (z. [aanschrijving AOIF nr. 5/2005 van 31 januari 2005](https://juriel.be/nl/omzendbrieven/5-2005-aoif-bien-immeuble-service-base-f60d)). De vraag werd gesteld of hetgeen voorafgaat eveneens geldt ten aanzien van de BTW geheven van verbouwingswerken. Die vraag dient bevestigend te worden beantwoord, voor zover althans die BTW kan worden aangemerkt als BTW geheven van bedrijfsmiddelen in de zin van [artikel 7 van het koninklijk besluit nr. 3](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/koninklijke-besluiten/ar-3-december-betrekking-aftrekregeling-toepassing-belasting-8aeb#ar3-art7) van 10 december 1969 met betrekking tot aftrekregeling voor de toepassing van de belasting over de toegevoegde waarde. In dat verband wordt eraan herinnerd dat, aangezien de onderhouds- en herstellingswerken van een bedrijfsmiddel worden aangemerkt als een exploitatiekost, de BTW geheven van die werken aftrekbaar is volgens het gebruik (voor doeleinden van de economische activiteit of voor privé-doeleinden) dat ervan wordt gemaakt, zonder rekening te houden met de patrimoniale bestemming (arrest Kühne, zaak [C-50/88](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-50-88-arrest), punt 14 en arrest Bakcsi, zaak [C-415/98](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-415-98-arrest), punt 33). Op grond van [artikel 19, § 1, van het BTW-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-19) is de belastingplichtige natuurlijk persoon ertoe gehouden het gebruik voor privé-doeleinden van een bedrijfsmiddel dat volledig in het bedrijfsvermogen werd opgenomen, te belasten. Rekening houdend met het arrest G. Mohsche van 25 mei 1993 ([C-193/91](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-193-91-arrest)) dient, voor het bepalen van de maatstaf van heffing, enkel rekening te worden gehouden met de kosten waarvan de BTW in aftrek kon worden gebracht. Derhalve dient, in het geval van verbouwing van een onroerend goed dat werd verkregen onder het stelsel van de registratierechten, de prijs voor het verkrijgen van dat goed niet in aanmerking te worden genomen. Overigens is de BTW, geheven van verbouwingswerken, in principe het voorwerp van een herzieningstermijn van 5 jaar. Derhalve dient de maatstaf van heffing voor het gebruik van een dergelijk onroerend goed te worden bepaald, naar analogie met wat is voorzien in punt 3.5 van de [aanschrijving 5/2005](https://juriel.be/nl/omzendbrieven/5-2005-aoif-bien-immeuble-service-base-f60d), voormeld, door jaarlijks één vijfde van de prijs van die verbouwingswerken in aanmerking te nemen. Het spreekt voor zich dat wanneer op het einde van de verbouwingswerken het gebouw als nieuw dient te worden beschouwd (z. besl. nr. E.T. 19.497 van 20 februari en 29 april 1976; BTW-Revue nr. 28, blz. 29, nr. 595), het te weerhouden bedrag voor het bepalen van de maatstaf van heffing jaarlijks dient overeen te stemmen met één vijftiende van het bedrag van die werken. ## *Toepassingsduur van* [*artikel 19, § 1 van het BTW-Wetboek*](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-19) Wanneer een belastingplichtige zich beroept op het arrest Seeling blijft [artikel 19, § 1, van het BTW-Wetboek](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-19) vanzelfsprekend toepasbaar gedurende de gehele gebruikduur van het goed voor privé-doeleinden, zelfs wanneer de herzieningsperiode inzake aftrek is verstreken. De belasting blijft verschuldigd op het bedrag van de gedane uitgaven zoals vastgesteld, naargelang het geval, overeenkomstig punt 3.5 van de [circulaire 5/2005](https://juriel.be/nl/omzendbrieven/5-2005-aoif-bien-immeuble-service-base-f60d) of, in voorkomend geval, overeenkomstig het zesde lid van onderhavige beslissing. ## Aangehaalde teksten 6 [WBTW art. 19](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/artikel-19) 4 voorkomens [KB nr. 3 art. 7](https://juriel.be/nl/wetboeken/btw/koninklijke-besluiten/ar-3-december-betrekking-aftrekregeling-toepassing-belasting-8aeb) 1 voorkomen [C-193/91, arrest van 25 mei 1993](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-193-91-arrest) 1 voorkomen [C-269/00, arrest van 8 mei 2003](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-269-00-arrest) 1 voorkomen [C-415/98, arrest van 8 maart 2001](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-415-98-arrest) 1 voorkomen [50/88, arrest van 27 juni 1989](https://juriel.be/nl/rechtspraak-unie/c-50-88-arrest) 1 voorkomen ## Administratieve doctrine 5 [Fiches van de administratieve commentaar 5](https://juriel.be/nl/administratieve-beslissingen/e-t-108-691-onroerende-bedrijfsmiddelen-verbouwingswerken-gebruik-prive-2710/documenten?type=commentaar) « … deze afdeling. C. Terbeschikkingstelling om niet of onder bezwarende titel van onroerende goederen Ten aanzien van de uit hun aard onroerende goederen waarvoor het belastbare feit zich voordoet na 31.12.2010, wordt het standpunt vervat in nummer 3.7 van de circulaire nr. AOIF 5/2005 (nr. E.T. 108.691) van 31.01.2005 niet langer weerhouden, maar moet toepassing gemaakt worden van het volgende: de aftrekbeperking bedoeld in artikel 45, § 1quinquies, van het Btw-Wetboek moet worden toegepast - waardoor artikel 19, § 1, van het Btw-Wetboek niet meer van toepassing kan zijn … » [Herzieningen, onttrekkingen en ingebruiknemingen (01.09.2026)](https://juriel.be/nl/btw-commentaar/correcties-recht-aftrek-herzieningen-onttrekkingen-5983) Administratieve commentaar 01.09.2026 [Bekijk de 5 documenten](https://juriel.be/nl/administratieve-beslissingen/e-t-108-691-onroerende-bedrijfsmiddelen-verbouwingswerken-gebruik-prive-2710/documenten)