--- title: "Décision anticipée 500.135 · Exonération, Organisme sans but lucratif" description: "Décision anticipée belge n° 500.135 du 16 mars 2006." url: "https://juriel.be/fr/rulings/500-135-asbl-c393" lang: "fr" --- Texte en néerlandais # Exonération, Organisme sans but lucratif **Numéro** 500.135 **Date** 16 mars 2006 ## Sur le document **Collection** Décisions anticipées **Langue du texte** néerlandais **Version française** non publiée par le SPF Le texte de ce document est en néerlandais. Le SPF n'en publie pas de version française. ## Texte 36 paragraphes Fiche du SPF Finances **500.135** · **Décision anticipée n° 500.135 dd. 16.03.2006** *ASBL* · *Exonération* · *Organisme sans but lucratif* · *Organisme sans but lucratif poursuivant des objectifs de nature sydicale* · *Service syndicale* · *Objectif de nature syndicale* ## Résumé La demande concerne l'application de l'exemption de l'art. 44, § 2, 11 ° CTVA quant aux prestations du secrétariat social de l'ASBL X1 (avec intervention du secrétariat social agréé X2 là où cela s'avère nécessaire) à ses membres du secteur Y. En l'espèce, du travail de secrétariat social (calcul du salaire net, retenues pour la sécurité sociale, saisie sur salaire, établissement de documents salariaux, … des travailleurs des membres) serait effectué pour les membres individuellement et pas dans l'intérêt collectif de tous les membres. Les services précités ne génèrent aucun bénéfice direct normalement perçu pour tous les membres de l'ASBL, qui se sont liés entre eux pour en supporter plus aisément le coût total. Par conséquent, les opérations ne peuvent pas être exemptées. ***La décision est publiée uniquement dans la langue dans laquelle la demande a été introduite.*** ## Voorwerp van de aanvraag 1\. De aanvraag betreft de toepassing van de vrijstelling van art. 44, § 2, 11 ° WBTW op de prestaties van sociaal secretariaat van een VZW X1 (met tussenkomst, daar waar nodig, van het erkend sociaal secretariaat X2 ) aan haar leden uit de sector Y. De leden hebben geen of slechts een zeer beperkt recht op aftrek van BTW. 2\. VZW X1 zou ondermeer het hiernavolgend sociaal secretariaatswerk verrichten voor haar leden: berekenen nettoloon, berekenen van de inhoudingen voor bedrijfsvoorheffing en de sociale zekerheid, berekenen van patronale RSZ-bijdragen, inhoudingen voor de sociale zekerheid, aangifte van arbeidsongeval of beroepsziekte, indexatie en loonsaanpassingen, loonbeslag, opmaken van individuele loondocumenten… van de werknemers van de leden. 3\. Opdat de vrijstelling van toepassing is moeten volgende voorwaarden worden beoordeeld: ## A Een instelling die geen winst beoogt: 4\. Het verbod op winstbejag wordt op basis van de verstrekte gegevens niet geschonden. **B. Een instelling die doeleinden van politieke, syndicale, religieuze, levensbeschouwelijke, vaderlandslievende, filantropische of staatsburgerlijke aard nastreeft:** 5\. Het Hof van Justitie heeft in de zaak [C-149/97](https://juriel.be/fr/jurisprudence-union/c-149-97-arret) ("The Institute of the Motor Industry") geoordeeld dat de syndicale doeleinden restrictief moeten worden beoordeeld. 6\. Bijgevolg volstaat het niet, dat een instelling zonder winstoogmerk eenvoudigweg de bevordering van de belangen van haar leden tot doel heeft, wanneer dit niet samengaat met de behartiging van die belangen en de vertegenwoordiging van haar leden bij de instanties waar te hunnen aanzien beslissingen worden genomen 7\. De VZW X1 wordt geacht syndicale doeleinden na te streven: de statuten zijn duidelijk in die zin opgesteld, dat de beroepsbelangen van de sector Y worden verdedigd. In het reglement van inwendige orde van de VZW X1 worden deze syndicale doeleinden evenwel slechts gedeeltelijk terug gevonden. Bij analyse van het reglement van inwendige orde kan immers worden vastgesteld dat de VZW X1 veel verder gaat of zelfs totaal andere taken verricht. **C. Diensten en nauw daarmee samenhangende leveringen van goederen die ten behoeve en in het gemeenschappelijk belang van de leden worden verricht:** 8\. De VZW X1 verricht niet louter diensten (en nauw daarmee samenhangende leveringen van goederen) ten behoeve van en in het gemeenschappelijk belang van de leden. In het reglement van interne orde volgt een opsomming van de taken die in samenwerking met X2 zullen worden verricht: het betreft diverse concrete administratieve werkzaamheden m.b.t. sociaal secretariaat die zij in naam en voor rekening van de leden zullen vervullen. Daarnaast zijn er nog een aantal facultatieve prestaties, die de VZW X1 op zich zal nemen. Deze laatste zijn steeds privatieve prestaties voor afzonderlijke leden, die buiten de vrijstelling vallen. De in het reglement van inwendige orde vermelde taken hebben geen rechtstreeks verband met de syndicale vertegenwoordiging en verdediging als zodanig. Deze prestaties vallen bijgevolg niet onder de vrijstelling. 9\. In casu is het sociaal secretariaatswerk voor de individuele leden dermate belangrijk dat de dienst niet meer wordt gedaan in het collectief belang van al de leden. Men kan bijvoorbeeld niet stellen dat het opmaken Individuele loondocumenten van een werknemer van een lid, in het gemeenschappelijk belang wordt gedaan van de andere aangesloten leden van de VZW X1. 10\. Uit voormelde dienst ontstaat duidelijk geen direct voordeel dat normaal wordt verkregen voor al de leden van de VZW, die zich tegenover elkaar hebben verbonden om de totale kost ervan gemeenschappelijk te dragen. De diensten worden verstrekt in het persoonlijk belang van de leden en kunnen bijgevolg niet worden vrijgesteld. ## D. De VZW mag slechts een krachtens de statuten bepaalde bijdrage ontvangen: 11\. De instelling mag voor die dienst en de nauw daarmee samenhangende leveringen van goederen slechts een krachtens de statuten bepaalde bijdrage ontvangen. Onder bijdrage wordt verstaan, het aandeel waartoe ieder lid zich verbonden heeft bij te dragen in de uitgaven die gemeenschappelijk zijn aan de leden. De bijdrage is onderscheiden van de prijs van een dienstverrichting doordat de bijdrage verschuldigd wordt om reden van de toetreding tot de maatschappelijke overeenkomst en ze verbonden is aan de hoedanigheid van lid, terwijl de prijs verschuldigd wordt om reden van een afzonderlijke overeenkomst, onderscheiden van de maatschappelijke overeenkomst en gesloten tussen de vereniging en het lid. Het verband dat altijd bestaat tussen de prijs van een goed of van een dienst enerzijds en de levering van het goed of het verrichten van de dienst anderzijds, bestaat niet ten aanzien van de bijdrage. 12\. De statuten stipuleren dat de Raad van bestuur de jaarlijkse bijdrage mag bepalen (met een maximum van … EUR). Er wordt echter ook nog verwezen naar het reglement van interne orde: de toegetreden leden betalen daarenboven nog een solidariteitsbijdrage voor de verstrekte dienstverlening, vastgesteld overeenkomstig het reglement van interne orde. De bijdragen zouden afhankelijk worden gesteld van het aantal werknemers van ieder lid. Dit is niet verenigbaar met de "bijdrage" in de vrijstelling van [artikel 44, § 2, 11° WBTW](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44), omdat de door de leden overgemaakte statutaire bijdrage een vaste vorm moet geven aan het lidmaatschap van een vereniging, zonder als tegenprestatie voor verleende diensten te gelden. De solidariteitsbijdrage, in casu, is variabel en afhankelijk zijn van een aantal parameters, die duiden op individuele dienstverlening. De uitgewerkte vergoedingsregeling toont bovendien aan dat welbepaalde prestaties niet ten goede komen van al de leden. 13\. Daarenboven wordt er in een aantal gevallen nog een bijzondere bijdrage aangerekend met afzonderlijke tarifiëring voor specifieke diensten, in het belang van de afzonderlijke leden, die niet mogen worden vrijgesteld. **E. De vrijstelling mag niet leiden tot concurrentie vervalsing ten nadele van commerciële ondernemingen die aan de belasting over de toegevoegde waarde zijn onderworpen:** 14\. De VZW X1 zou door de BTW-vrijstelling een prijs kunnen hanteren die lager is dan die welke voor soortgelijke diensten in rekening worden gebracht door commerciële ondernemingen, die aan de belasting over de toegevoegde waarde zijn onderworpen. De toepassing van deze vrijstelling zou dus aanleiding geven tot concurrentieverstoring t.a.v. bedrijven die eveneens werkzaam zijn in de sector van sociaal secretariaat. De BTW is immers voor de leden van de VZW X1 een kost (de leden hebben immers vaak geen of slechts een zeer beperkt recht op aftrek van BTW). Indien een concurrent van de VZW dezelfde diensten van sociaal secretariaat wil aanbieden, wordt deze geconfronteerd met een prijsbenadeling van 21%, omdat deze niet de vrijstelling kan genieten. ## F. Conclusie 15\. Artikel 44, § 2, 11 ° van het Wetboek BTW (en de strikte interpretatie hiervan door het Hof van Justitie), laat niet toe om voorliggende verrichting onder de vrijstelling te laten vallen. De wet stelt zeer duidelijk dat het inzonderheid moet gaan om diensten ten behoeve en in het gemeenschappelijk belang van hun leden verricht tegen betaling van een krachtens de statuten bepaalde bijdrage, door een instelling die een doel van syndicale aard nastreeft. 16\. De dienst moet worden verricht in het gemeenschappelijk belang van de leden; de diensten worden verstrekt in het gemeenschappelijk belang van de leden wanneer daaruit een direct voordeel ontstaat, dat normaal wordt verkregen door al de leden van de instelling, die zich tegenover elkaar verbonden hebben de totale kosten ervan gemeenschappelijk te dragen. De diensten die een instelling verstrekt in het persoonlijk belang van haar leden worden derhalve niet vrijgesteld. De VZW X1 dient haar diensten aan de belasting te onderwerpen, voor zover die handelingen niet van de belasting zijn vrijgesteld door een andere bepaling van [artikel 44](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44) van het Wetboek. ## Textes cités 2 [CTVA art. 44](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44) 2 occurrences [C-149/97, arrêt du 12 novembre 1998](https://juriel.be/fr/jurisprudence-union/c-149-97-arret) 1 occurrence