--- title: "Décision anticipée 2026.0387 · Travaux immobiliers (travaux de rénovation et de transformation) effectués à une maison" description: "Travaux immobiliers (travaux de rénovation et de transformation) effectués à une maison d’habitation. Décision anticipée belge n° 2026.0387 du 23 juillet 2026." url: "https://juriel.be/fr/rulings/2026-0387-travaux-immobiliers-renovation-transformation-effectues-4191" lang: "fr" --- Texte en néerlandais # Travaux immobiliers (travaux de rénovation et de transformation) effectués à une maison · TVA - Travaux immobiliers (travaux de rénovation et de transformation) effectués à une maison d’habitation - Articles 37 et 38 du C.TVA - Rubrique XXXI du tableau A de l’annexe de l’AR no 20 **Numéro** 2026.0387 **Date** 23 juillet 2026 ## Sur le document **Collection** Décisions anticipées **Langue du texte** néerlandais **Version française** non publiée par le SPF Le texte de ce document est en néerlandais. Le SPF n'en publie pas de version française. ## Texte 49 paragraphes Fiche du SPF Finances Décision anticipée n° 2026 0387 du 23.07.2026 *TVA* · *Travaux immobiliers (travaux de rénovation et de transformation) effectués à une maison d’habitation* · *Articles* [*37*](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-37) *et* [*38*](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-38) *du C.TVA* · *Rubrique XXXI du tableau A de l’annexe de l’AR n° 20* ## Résumé 1\. La question est posée de savoir si le taux réduit de TVA de 6 % conformément à la rubrique XXXI du tableau A de l’annexe à l’AR TVA n° 20 s’applique aux travaux immobiliers prévus concernant une habitation. 2\. À la satisfaction du SDA, il est démontré par le demandeur, sur la base des éléments factuels et de tous les documents présentés (dossier photos, plans, tableaux récapitulatifs, etc.) que les travaux immobiliers prévus satisfont au critère de maintien (significativement) essentiel des éléments essentiels du bâtiment à rénover. Le critère de superficie et le critère de dépendance sont également respectés. 3\. Dans les circonstances factuelles données, ce taux de rénovation de 6 % s’applique (dans les conditions énoncées à la rubrique XXXI et à l’exclusion bien entendu des travaux de nettoyage mentionnés au § 1er, 1°, et des opérations mentionnées au § 4, 1°, 2° et 3°, de la rubrique XXXI) aux travaux effectués sur l’habitation. ***La décision est publiée uniquement dans la langue dans laquelle la demande a été introduite.*** ## I. Voorwerp van de aanvraag **1.** Deze aanvraag om een voorafgaande beslissing wordt ingediend door X, een privépersoon die eigenaar is van een te verbouwen woning. X treedt op als bouwheer. **2.** X wenst het bedoelde gebouw te verbouwen en gedeeltelijk uit te breiden. **3.** De door de aanvrager beoogde werken aan het betreffende gebouw zijn van die aard dat zij de wezenlijke structuur van het gebouw niet aantasten, maar enkel tot doel hebben dit gebouw uit te breiden binnen de door de btw‑administratie gedoogde grenzen en aan te passen aan de huidige energie‑ en comforteisen en leefkwaliteitsnormen. **4.** De bedoelde woning waarvan de aanvrager eigenaar is, is ouder dan 1O jaar en wordt privématig gebruikt. ## II. Vraagstelling **5.** Gelet op de argumentatie en motivering uiteengezet in de aanvraag om een voorafgaande beslissing, strekt deze aanvraag ertoe van de DVB de bevestiging te verkrijgen dat het verlaagde btw‑tarief van 6% overeenkomstig rubriek XXXI van tabel A van de bijlage bij het Btw‑KB nr. 20 van toepassing is op de geplande onroerende werken met betrekking tot de woning. ## III. Beslissing **6.** De aanvraag voldoet aan de voorwaarden van de artikelen 21 en 22 van de Wet van 24.12.2002 tot wijziging van de vennootschapsregeling inzake inkomstenbelastingen en tot instelling van een systeem van voorafgaande beslissingen in fiscale zaken. ### *III.A. Werk in onroerende staat m.b.t. privéwoningen (rubriek XXXI Tabel A van het KB nr. 20)* #### III.A.1. Toepassingsvoorwaarden 7\. Het werk in onroerende staat (in de zin van artikel 19, § 2, derde lid W.Btw) en de in § 3 van rubriek XXXI genoemde daarmee gelijkgestelde handelingen worden onderworpen aan het verlaagde btw‑tarief van 6% overeenkomstig rubriek XXXI van tabel A van de bijlage bij het Btw‑KB nr. 20, voor zover de volgende voorwaarden gezamenlijk zijn vervuld: •De handelingen moeten de omvorming, renovatie, rehabilitatie, verbetering, herstelling of het onderhoud, met uitsluiting van de reiniging, geheel of ten dele van een woning tot voorwerp hebben. •De handelingen moeten betrekking hebben op een woning die, na de uitvoering ervan, hetzij uitsluitend, hetzij hoofdzakelijk, als privéwoning wordt gebruikt; •De handelingen moeten worden verricht aan een woning waarvan de eerste ingebruikneming heeft plaatsgevonden in een kalenderjaar dat ten minste 10 jaar voorafgaat aan de datum van de eerste factuur met betrekking tot die werken; •De handelingen moeten worden verstrekt en gefactureerd aan een eindverbruiker. •De door de dienstverrichter uitgereikte factuur en het dubbel dat hij bewaart, moeten wettelijk verplicht de vereiste uitgebreide standaardverklaring bevatten. Als de afnemer het btw‑tarief niet schriftelijk betwist binnen een termijn van één maand vanaf de ontvangst van de bedoelde factuur, is de dienstverrichter ontlast van de aansprakelijkheid betreffende de vaststelling van het tarief (behalve in geval van samenspanning tussen de partijen). #### III.A.2. Toepassing in casu *III.A.2.1. De handelingen moeten de omvorming, renovatie, rehabilitatie, verbetering, herstelling of het onderhoud, met uitsluiting van de reiniging, geheel of ten dele van een woning tot voorwerp hebben.* **8.** In casu betreft het een renovatie van een privéwoning waarbij enerzijds het oude gedeelte wordt gerenoveerd en anderzijds ook een beperkte uitbreiding plaatsvindt die integraal deel uitmaakt van de bestaande eengezinswoning. **9.** De btw‑administratie heeft in de [aanschrijving nr. 6 van 22.08.1986](https://juriel.be/fr/circulaires/6-1986-f342) een omschrijving gegeven van wat volgens haar onder ‘omvorming’ moet worden verstaan. Meer concreet gaat het om “de verbouwing zowel aan de buitenkant (en inzonderheid de rehabilitatie) als aan de binnenkant van het gebouw of de vergroting door toevoeging van nieuwe vertrekken en de uitbreiding van bestaande vertrekken” **10.** Evenzo wordt het bestaan van een verbouwing door de btw‑administratie niet bekritiseerd wanneer de omvormingswerken op een relevante wijze steunen op oude dragende muren (inzonderheid de buitenmuren) en, meer algemeen, op de wezenlijke elementen van de structuur van het te renoveren gebouw. Een ingrijpende wijziging van de oude structuren is dus uitgesloten. Het gaat om een feitenkwestie die geval per geval moet worden beoordeeld. **11.** De btw‑administratie aanvaardt dat de uitbreiding van een bestaand gebouw als een omvorming (of een verbouwing) ervan wordt beschouwd als de volgende twee voorwaarden vervuld zijn (E.T. 106.933 dd. 01.09.1994): •de oppervlakte van het oude gedeelte blijft betekenisvol in vergelijking met het nieuwe gedeelte. De btw‑administratie vindt dat dit het geval is als de oppervlakte van het oude gedeelte groter is dan de helft van de totale oppervlakte van de woning na de uitvoering van de werken. Met andere woorden, de uitbreidingswerken mogen er niet toe leiden dat de vóór de aanvang van de werken bestaande oppervlakte wordt verdubbeld of nog meer wordt uitgebreid (oppervlaktecriterium). Onder “oppervlakte van het oude gedeelte dat na de uitvoering van de werken blijft voortbestaan” moeten uiteraard de oude als zodanig bewoonbare en bruikbare oppervlaktes worden verstaan. Bijgevolg moet er voor de berekening van de oude oppervlakten geen rekening worden gehouden met de oude gedeelten van de woning die niet als dusdanig werden bewaard (meer bepaald omdat deze werden afgebroken). De oude gedeelten van de woning die volledig werden afgebroken maar op diezelfde oppervlakte opnieuw werden opgetrokken, maken echter deel uit van de berekening van de nieuwe oppervlakten; •Het nieuwe gedeelte kan niet onafhankelijk van het oude gedeelte functioneren maar vult het oude gedeelte aan en vormt er dus wat het gebruik van het gebouw betreft een coherent en complementair geheel mee (afhankelijkheidscriterium betreffende het oude voort bestaande gebouw). Het nieuwe gedeelte moet met andere woorden een bijkomstig karakter bewaren en mag zelf niet over een ‘eigen identiteit’ beschikken. Het nieuwe gedeelte hoeft zich daarentegen niet onder hetzelfde dak als het oude gedeelte te bevinden. **12.** Inzake de uitbreiding van de woning geeft het oppervlaktecriterium (zie supra) aan dat de vergroting van een woning wordt aangemerkt als een omvorming in de zin van rubriek XXXI wanneer de totale oppervlakte van het oude gedeelte dat overblijft na de uitvoering van de werken groter is dan de helft van de totale oppervlakte van de woning na de uitvoering van de werken. De aanvrager toont zowel planmatig als cijfermatig op basis van een overzichtstabel voldoening aan de voorwaarde opgenomen in rubriek XXXI, §1, 1° van Tabel A van de bijlage bij KB nr. 20 aan. *III.A.2.2. De handelingen moeten betrekking hebben op een woning die, na de uitvoering ervan, hetzij uitsluitend, hetzij hoofdzakelijk, als privéwoning wordt gebruikt;* **13.** De woning is eigendom van de aanvrager. Deze verklaart dat de woning bestemd is voor privébewoning. **14.** Er kan worden besloten dat voldaan is aan de voorwaarde opgenomen in rubriek XXXI, §1, 2° van Tabel A van de bijlage bij KB nr. 20. *III.A.2.3. De handelingen moeten worden verricht aan een woning waarvan de eerste ingebruikneming heeft plaatsgevonden in een kalenderjaar dat ten minste 10 jaar voorafgaat aan de datum van de eerste factuur met betrekking tot die werken* **15.** De woning dateert van het jaar X. De historiek toont een voortdurend gebruik als privéwoning aan. De aanvrager verklaart dit eveneens. **16.** Er kan worden besloten dat voldaan is aan de voorwaarde opgenomen in rubriek XXXI, §1, 3° van Tabel A van de bijlage bij KB nr. 20. *III.A.2.4. De handelingen moeten worden verstrekt en gefactureerd aan een eindverbruiker.* **17.** Onder eindverbruiker moet worden begrepen de persoon die een zakelijk recht (eigendom, vruchtgebruik, enzovoort) of een recht van genot (inzonderheid als huurder) bezit op de woning die hij/zij geheel of gedeeltelijk als privéwoning gebruikt. Het werk in onroerende staat kan dus zowel verricht worden in opdracht van de eigenaar als in opdracht van de huurder van het onroerend goed. **18.** De renovatiewerken zullen worden gefactureerd aan de aanvrager. Deze is eigenaar van de woning die als privéwoning zal worden gebruikt. **19.** Er kan worden besloten dat voldaan is aan de voorwaarde opgenomen in rubriek XXXI, §1, 4° van Tabel A van de bijlage bij KB nr. 20. ## IV. Conclusie **20.** In de gegeven feitelijke omstandigheden is het verlaagde btw‑tarief van 6% overeenkomstig rubriek XXXI van tabel A van de bijlage bij het Btw‑KB nr. 20, in uitvoering van artikel 37 W.Btw, van toepassing is op het werk in onroerende staat en de overige handelingen opgesomd in rubriek XXXI, § 3, 3° tot 6° (onder de in rubriek XXXI gestelde voorwaarden en met uitsluiting uiteraard van de handelingen vermeld in § 1, 1° en § 4, 1°, 2° en 3° van rubriek XXXI) uitgevoerd aan de hiervoor bedoelde woning. ## Textes cités 2 [CTVA art. 37](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-37) 1 occurrence [CTVA art. 38](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-38) 1 occurrence