--- title: "Décision anticipée 2024.0211 · Travaux immobiliers (travaux de rénovation et de transformation) effectués à un logement" description: "Travaux immobiliers (travaux de rénovation et de transformation) effectués à un logement privé. Décision anticipée belge n° 2024.0211 du 7 mai 2024." url: "https://juriel.be/fr/rulings/2024-0211-taux-travaux-immobiliers-renovation-transformation-605b" lang: "fr" --- Texte en néerlandais # Travaux immobiliers (travaux de rénovation et de transformation) effectués à un logement · TVA - Taux - Travaux immobiliers (travaux de rénovation et de transformation) effectués à un logement privé - Articles 37 et 38 du C.TVA - Rubrique XXXI du tableau A de l’annexe de l’AR no 20 **Numéro** 2024.0211 **Date** 7 mai 2024 ## Sur le document **Collection** Décisions anticipées **Langue du texte** néerlandais **Version française** non publiée par le SPF Le texte de ce document est en néerlandais. Le SPF n'en publie pas de version française. ## Texte 71 paragraphes Fiche du SPF Finances Décision anticipée n° 2024.0211 du 07.05.2024 *TVA* · *Taux* · *Travaux immobiliers (travaux de rénovation et de transformation) effectués à un logement privé* · *Articles* [*37*](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-37) *et* [*38*](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-38) *du C.TVA* · *Rubrique XXXI du tableau A de l’annexe de l’AR n° 20* ## Résumé Le demandeur doit démontrer, à la satisfaction du service de ruling que : (i) les travaux doivent s'appuyer d'une manière significative sur les anciens murs porteurs et plus généralement sur les éléments essentiels de la structure du bâtiment à rénover, et ; (ii) après l'extension limitée, la surface « ancienne » reste significative par rapport à la surface totale après les travaux, et que ; (iii) la partie nouvelle ne peut pas fonctionner indépendamment de la partie ancienne. Le service de ruling est d'avis que le taux réduit de TVA de 6% conformément à la rubrique XXXI du tableau A de l'annexe à l'AR TVA n° 20, en application de l'[article 37 du CTVA](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-37), est applicable aux travaux de rénovation et de transformation prévus (le cas échéant travaux d'extension/de remplacement) effectués dans la résidence privée, étant donné : (i) le fait que les travaux de rénovation ne sont pas profonds (radicaux) au point que le bâtiment subisse des modifications structurelles ; (ii) le fait que les travaux d'extension/de remplacement prévus sont liés à l'infrastructure déjà existante en tant qu'ensemble fonctionnel unique, et ; (iii) le fait que la superficie de l'ancienne partie reste supérieure à la superficie totale après les travaux d'extension/de remplacement. ## Texte de la décision ***La décision est publiée uniquement dans la langue dans laquelle la demande a été introduite*** ## I. Voorwerp van de aanvraag 1\. De aanvraag om een voorafgaande beslissing wordt ingediend in naam van Y, natuurlijk persoon, met NN <>, die eigenaar is van een woning gelegen te <>. 2\. De geplande verrichtingen omvatten het verbouwen van de bestaande privé-woning gelegen te <>. Het betreft een gesloten eengezinswoning met <> bovengrondse bouwlagen en een zadeldak. 3\. Op het gelijkvloers wordt de aanbouw achteraan volledig afgebroken. Het hoofdgebouw en een deel van de achterbouw tot een totale diepte van <> meter blijven behouden. Binnen de te behouden structuur wordt een nieuwe planindeling voorzien en de binnenmuren worden grotendeels afgebroken. De totale bouwdiepte van de woning wordt op het gelijkvloers en de eerste verdieping herleid tot <> meter. De dakvorm en dakhelling van het hoofdgebouw blijven behouden. ## II. Vraagstelling 4\. Deze aanvraag om een voorafgaande beslissing beoogt de bevestiging van de toepassing van het verlaagd btw-tarief van 6% voor renovatie met uitbreiding verricht aan de privé-woning gelegen te <> waarvan Y eigenaar is en dit op grond van rubriek XXXI, tabel A, KB nr. 20 van 20 juli 1970. ## III. Beslissing Uit het door de rulingdienst verrichte onderzoek blijkt wat volgt. 5\. De aanvraag voldoet aan de voorwaarden van de artikelen 21 en 22 van de Wet van 24.12.2002 tot wijziging van de vennootschapsregeling inzake inkomstenbelastingen en tot instelling van een systeem van voorafgaande beslissingen in fiscale zaken. ### *III.A. Toepassingsgebied* 6\. Deze aanvraag om een voorafgaande beslissing beoogt de bevestiging van de toepassing van het verlaagd btw-tarief gelijk aan 6% voor renovatie met uitbreiding verricht aan de privé-woning waarvan aanvrager eigenaar is en dit op grond van rubriek XXXI, tabel A, KB nr. 20 van 20 juli 1970 genomen ter uitvoering van [artikel 37 van het btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-37), die voorziet in de toepassing van het btw tarief van 6% voor het uit te voeren werk in onroerende staat, voor zover de volgende voorwaarden zijn vervuld: 1° de handelingen moeten de omvorming, renovatie, rehabilitatie, verbetering, herstelling of het onderhoud, met uitsluiting van de reiniging, geheel of ten dele van een woning tot voorwerp hebben; 2° de handelingen moeten betrekking hebben op een woning die, na de uitvoering ervan, hetzij uitsluitend, hetzij hoofdzakelijk, als privé-woning wordt gebruikt; 3° de handelingen worden verricht aan een woning waarvan de eerste ingebruikneming heeft plaatsgevonden in de loop van een kalenderjaar dat ten minste tien jaar voorafgaat aan de eerste factuur met betrekking tot die handelingen; 4° de handelingen moeten worden verstrekt en gefactureerd aan een eindverbruiker; 5° de door de dienstverrichter uitgereikte factuur en het dubbel dat hij bewaart, maken melding van het voorhanden zijn van de elementen die de toepassing van het verlaagde tarief rechtvaardigen en bevatten de volgende vermelding: > "Btw-tarief: Bij gebrek aan schriftelijke betwisting binnen een termijn van één maand vanaf de ontvangst van de factuur, wordt de klant geacht te erkennen dat (1) de werken worden verricht aan een woning waarvan de eerste ingebruikneming heeft plaatsgevonden in een kalenderjaar dat ten minste tien jaar voorafgaat aan de datum van de eerste factuur met betrekking tot die werken, (2) de woning, na uitvoering van die werken, uitsluitend of hoofdzakelijk als privé-woning wordt gebruikt en (3) de werken worden verstrekt en gefactureerd aan een eindverbruiker. > > Wanneer minstens één van die voorwaarden niet is voldaan, zal het normale btw-tarief van 21 pct. van toepassing zijn en is de afnemer ten aanzien van die voorwaarden aansprakelijk voor de betaling van de verschuldigde belasting, interesten en geldboeten.". Behoudens samenspanning tussen de partijen, is de dienstverrichter ontslagen van de aansprakelijkheid ten aanzien van de in het 5°, bedoelde voorwaarden betreffende de vaststelling van het tarief, wanneer de afnemer de factuur niet schriftelijk betwist overeenkomstig 5°. Het verlaagd tarief is in geen geval van toepassing op: • werk in onroerende staat en andere onroerende handelingen die geen betrekking hebben op de eigenlijke woning, zoals bebouwingswerkzaamheden, tuinaanleg en oprichten van afsluitingen; • werk in onroerende staat en andere onroerende handelingen die tot voorwerp hebben de bestanddelen of een gedeelte van de bestanddelen van zwembaden, sauna's, midget-golfbanen, tennisterreinen en dergelijke installaties. 7\. De werken dienen de omvorming, renovatie, rehabilitatie, verbetering, herstelling of het onderhoud, met uitsluiting van de reiniging, tot voorwerp te hebben van een woning. 8\. Opdat het renovatietarief van 6% toepassing kan vinden, is het met andere woorden van belang dat de werken niet zo ver gaan dat in wezen tot nieuwbouw wordt overgegaan. 9\. Dit is volgens de administratieve richtlijnen aan de orde in de volgende twee gevallen: • De omvormingswerken blijven op een relevante wijze steunen op de oude dragende muren en meer algemeen op de wezenlijke elementen van de structuur van het te renoveren gebouw. Hieraan is volgens de administratieve richtlijnen voldaan als meer dan de helft van de oude dragende muren, in het bijzonder van de dragende buitenmuren, na uitvoering van de werken wordt behouden. De oude dragende muren die worden afgebroken en heropgebouwd, worden hierbij aangemerkt als nieuwe dragende muren. • In de mate waarin er sprake is van een uitbreiding, kunnen de werken bovendien slechts worden aangemerkt als een omvorming (en niet als nieuwbouw) wanneer de oppervlakte van het oude gedeelte betekenisvol is ten aanzien van het nieuwe gedeelte. Er kan worden van uitgegaan dat dit het geval is wanneer de totale oppervlakte van het oude gedeelte dat overblijft na de uitvoering van de werken groter is dan de helft van de totale oppervlakte van de woning na de uitvoering van de werken. Bijgevolg dient het oude gedeelte meer dan 50 % van de totale oppervlakte van de woning te bedragen. Ingevolge de [vraag nr. 1117 van de heer Leterme dd. 09.10.2002](https://juriel.be/fr/questions-parlementaires/1117-taux-tva-reduit-distinction-entre-2145) Vr. en Antw., Kamer, 2002-2003, nr. 153, blz. 19612 moet bij de berekening van de te vergelijken oppervlakten inzonderheid: \- gemeten worden vanaf en tot de buitenkanten van de opgaande muren; \- rekening worden gehouden met de totale oppervlakte van ieder vlak gedeelte (draagvloer) van de woning, inclusief dus "verloren oppervlakte, zoals onder een schuin dak"; \- rekening worden gehouden met de oppervlakte van bergruimte, kelder, zolder en in- of aangebouwde garage. Verder mag het nieuwe gedeelte niet onafhankelijk van het oude gedeelte functioneren, maar dient deze nieuwe ruimte het oude gedeelte aan te vullen en dient deze er dus - wat het gebruik van het gebouw betreft - een coherent en complementair geheel mee te vormen. Het nieuwe gedeelte hoeft zich daarentegen evenwel niet onder hetzelfde dak te bevinden als het oude gedeelte. ### *III.B. Toepassing in casu* 10\. Uit de door de aanvrager geleverde plannen en verklaring in de aanvraag blijkt dat de uitgevoerde werken op een relevante wijze steunen op de oude dragende muren en, meer algemeen, op de wezenlijke structuur van het bestaand hoofdgebouw. Concreet blijven de buitenmuren van het hoofdgebouw volledig behouden. 11\. De oppervlakte van het (behouden) oude gedeelte: \- gelijkvloers: <> m2 \- verdieping 1: <> m2 \- zadeldak: <> m2 Totaal: <> m2 12\. De oppervlakte van de nieuwe toestand: \- gelijkvloers: <> m2 + <> m2 = <> m2 \- verdieping 1: <> m2 + <> m2 = <> m2 \- zadeldak: <> m2 + <> m2 = <> m2 Totaal: <> m2 + <> m2 = <> m2 13\. Na afbraak en uitbreiding bedraagt de totale oppervlakte van de woning <> m2 waarvan het nieuwe gedeelte <> m2 bedraagt en het oude gedeelte <> m2 bedraagt. Bijgevolg bedraagt het oude gedeelte meer dan 50% van de totale oppervlakte van de woning zodat er kan worden geconcludeerd dat de oppervlakte van het oude gedeelte betekenisvol is ten aanzien van het nieuwe gedeelte. 14\. Uit de door de aanvrager voorgelegde plannen en de beschrijving blijkt dat de uitbreidingen niet op zich functionerend zijn, maar integraal deel zullen uitmaken van de bestaande ééngezinswoning. 15\. De aanvrager is een natuurlijke persoon die verklaart de ééngezinswoning na voltooiing van de werken hetzij uitsluitend, hetzij hoofdzakelijk, als privé-woning aan te wenden. Om voormelde reden wordt de aanvrager als eindverbruiker aangemerkt in de zin van de bepaling als opgenomen onder rubriek XXXI, tabel A bij KB nr. 20. 16\. De woning werd reeds meer dan 10 jaar geleden in gebruik genomen en beantwoordt hierbij aan de voorwaarden opgenomen in rubriek XXXI voornoemd. 17\. De aanvrager verklaart dat de vermelde formaliteiten als opgenomen in §1, eerste lid, 5° van rubriek XXXI van tabel A van de bijlage bij KB nr. 20 zullen nageleefd worden. 18\. Op basis van de hiervoor weergegeven elementen dient besloten te worden dat de in de aanvraag beschreven werken beoogd worden door rubriek XXXI, tabel A, KB nr. 20. ### *III.C. Conclusie* 19\. Gelet op de artikelen 20 tot 23 van voormelde wet van 24 december 2002 alsmede op de overwegingen beslist het College van de DVB in zitting van 7 mei 2024 dat het verlaagd btw-tarief van 6% van toepassing is op de werken in onroerende in het kader van de renovatie met uitbreiding verricht aan de privé-woning gelegen <> en dit op grond van rubriek XXXI, tabel A, KB nr. 20 van 20 juli 1970. ## Textes cités 2 [CTVA art. 37](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-37) 3 occurrences [CTVA art. 38](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-38) 1 occurrence