--- title: "Décision anticipée 2023.0829 · Cessions et concessions de droits d’auteur" description: "Cessions et concessions de droits d’auteur, Article 18, § 1, deuxième alinéa, 7° du C. TVA. Décision anticipée belge n° 2023.0829 du 5 décembre 2023." url: "https://juriel.be/fr/rulings/2023-0829-cessions-concessions-droits-auteur-article-86c0" lang: "fr" --- Texte en néerlandais # Cessions et concessions de droits d’auteur · TVA - Cessions et concessions de droits d’auteur - Article 18, § 1, deuxième alinéa, 7° du C. TVA - Taux Articles 37 et 38 du C.TVA - Rubrique XXIX, chiffre 1. du tableau A de l’annexe de l’arrêté royal no 20 **Numéro** 2023.0829 **Date** 5 décembre 2023 ## Sur le document **Collection** Décisions anticipées **Langue du texte** néerlandais **Version française** non publiée par le SPF Le texte de ce document est en néerlandais. Le SPF n'en publie pas de version française. ## Texte 84 paragraphes Fiche du SPF Finances Décision anticipée n° 2023.0829 du 05.12.2023 *TVA* · *Cessions et concessions de droits d’auteur* · [*Article 18, § 1, deuxième alinéa, 7° du C. TVA*](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-18) · *Taux* · *Articles* [*37*](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-37) *et* [*38*](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-38) *du C.TVA* · *Rubrique XXIX, chiffre 1. du tableau A de l’annexe de l’arrêté royal n° 20* ## Résumé Dans les circonstances données propres à l’affaire, les opérations visées du photographe professionnel employé par le donneur d’ordre peuvent être classées, dans l'ensemble, comme un service de « cession ou concession d'un droit d'auteur » visé à l'[article 18, § 1er, alinéa 2, 7°, du CTVA](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-18), et le taux réduit de TVA à 6 % conformément à la rubrique XXIX, chiffre 1. du tableau A de l'annexe à l'AR TVA n° 20 est entièrement d’application à ses productions photographiques d’utilité publique, étant donné que ces opérations peuvent être qualifiées d'œuvres protégées par le droit d'auteur conformément au droit d'auteur de droit commun, que les droits d'auteur sont intégralement été cédés par le photographe visé au donneur d’ordre et que le photographe visé accorde toujours à ce dernier le droit de reproduire et de publier ou de distribuer l'œuvre moyennant une rémunération. Dans ce cas, le taux préférentiel de 6 % s'applique également à la délivrance par le photographe professionnel au donneur d’ordre du support matériel des droits, puisque cette remise n'est pas considérée comme une livraison de biens distincte de la cession des droits d'auteur ou de la concession de droits sur ces droits d'auteur. Cette décision ne se prononce pas sur le régime des droits d'auteur et des droits voisins dans le domaine de l'impôt sur le revenu. ## Texte de la décision ***La décision est publiée uniquement dans la langue dans laquelle la demande a été introduite*** ## I. Voorwerp van de aanvraag 1\. Deze aanvraag om een voorafgaande beslissing wordt ingediend door het publiekrechtelijk lichaam X. 2\. Y (in diens hoedanigheid van natuurlijke persoon of optredend in vennootschapsvorm; hierna “de opdrachtnemer” genoemd) realiseert in opdracht van X (hierna “de opdrachtgever” genoemd) fotografische producties. 3\. De opdrachtgever verkrijgt de exclusieve eigendomsrechten van de resultaten en de producten van de opdracht. Deze eigendom omvat ook de overdracht van auteursrechten. Na oplevering van de producties verkrijgt de opdrachtgever de exclusieve eigendomsrechten en heeft de opdrachtgever het recht deze producties te gebruiken, te bewerken, te vermenigvuldigen en te verspreiden op alle mogelijke wijzen. 4\. De door de opdrachtgever in te zetten opdrachtnemer zal uitsluitend een vergoeding (volgens een vastgesteld barema) ontvangen voor de foto’s die volgens de vrije keuze van de opdrachtgever daadwerkelijk worden gepubliceerd. Deze fotograaf zal uiteraard een vergoeding ontvangen zodra elke afzonderlijke prestatie tijdens de uitvoering van de hierna bedoelde opdracht wordt opgeleverd. De opdrachtgever gebruikt deze foto’s om te publiceren op zowel zijn interne als externe communicatiemiddelen. ## II. Vraagstelling 5\. Gelet op de argumentatie en motivering uiteengezet in de aanvraag om een voorafgaande beslissing, strekt deze aanvraag ertoe van de DVB de bevestiging te verkrijgen dat onder de hierna uiteengezette feitelijke omstandigheden de betrokken handelingen van de hierna bedoelde beroepsfotograaf (ook ‘huisfotograaf’ genoemd) voor het geheel kunnen worden aangemerkt als een dienst van "overdracht van en verlenen van licenties inzake intellectuele rechten" in de zin van artikel 18, § 1, tweede lid, 7° W.BTW en het overeenkomstige verlaagde btw-tarief van 6% overeenkomstig rubriek XXIX, cijfer 1. van tabel A van de bijlage bij het Btw-KB nr. 20 voor het geheel van toepassing is op diens hierna bedoelde (reportage-, infrastructuur-, portret- en thema)fotografische producties. ## III. Beslissing Uit het door de DVB verrichte onderzoek blijkt wat volgt. 6\. De aanvraag voldoet aan de voorwaarden van de artikelen 21 en 22 van de Wet van 24.12.2002 tot wijziging van de vennootschapsregeling inzake inkomstenbelastingen en tot instelling van een systeem van voorafgaande beslissingen in fiscale zaken. ### *III.A. Analyse* #### III.A.1. Relatie tussen de zaakvoerder/bestuurder-natuurlijke persoon en diens managementvennootschap 7\. De auteur van een auteursrechtelijk beschermd werk (cf. infra) is de natuurlijke persoon die het werk heeft gecreëerd. Een rechtspersoon kan met andere woorden nooit automatisch auteursrechthebbende zijn. Een overeenkomst kan echter wel in een overdracht van auteursrechten voorzien. Een auteur-natuurlijke persoon die in zijn operationele vennootschap werkzaam is via een managementvennootschap draagt in dat geval zijn auteursrechten eerst over aan zijn managementvennootschap, die deze rechten op haar beurt overdraagt aan de operationele vennootschap. 8\. De cessie of concessie van auteursrechten wordt beschouwd als een dienst zoals beoogd door artikel 18, § 1, tweede lid, 7° W.BTW. Deze dienstprestatie wordt in de regel met btw belast met toepassing van het verlaagde btw-tarief van 6% overeenkomstig rubriek XXIX, cijfer 1., van tabel A van de bijlage bij het Btw-KB nr. 20, als zij wordt verricht onder de voorwaarden gesteld in artikel 2 W.BTW. 9\. In dit verband wordt er aan herinnerd dat de btw-administratie aanneemt dat zaakvoerders of bestuurders die in hun hoedanigheid van natuurlijke persoon handelen in de gewone uitoefening van hun statutaire opdracht en optreden als een orgaan van de rechtspersoon die zij vertegenwoordigen, omwille van de bijzondere aard van hun opdracht als lasthebber, niet zelfstandig handelen in de zin van artikel 4, § 1 W.BTW. Bijgevolg dienen de door deze zaakvoerders of bestuurders in die hoedanigheid verrichte handelingen in het kader van de uitoefening van hun statutair mandaat, niet aan de btw te worden onderworpen *(1)*. --- *\[(1) Beslissing nr. E.T. 79.581 van 27.01.1994.\]* --- Onder deze omstandigheden kan volgens de DVB ook worden aangenomen dat de natuurlijke personen die naast de uitoefening van hun statutair mandaat hun auteursrechten overdragen aan de rechtspersoon waarvan zij zaakvoerder of bestuurder zijn of er licentierechten inzake hun auteursrechten aan verlenen, in deze feitelijke omstandigheden, niet verplicht zijn om zich te laten identificeren voor de btw als belastingplichtige voor de cessie of concessie van deze auteursrechten. Dit is vaste rulingpraktijk. **III.A.2. Relatie tussen opdrachtnemer-natuurlijke persoon en de opdrachtgever of desgevallend tussen de operationele vennootschap van de opdrachtnemer en de opdrachtgever** 10\. Artikel 18, § 1, tweede lid, 7° W.BTW stelt dat als een dienst wordt beschouwd de uitvoering van een contract dat tot voorwerp heeft de overdracht van auteursrechten of het verlenen van licenties inzake deze rechten. Overeenkomstig rubriek XXIX, cijfer 1., van tabel A van de bijlage bij het Btw-KB nr. 20 zijn de overdracht van auteursrechten en het verlenen van rechten op auteursrechten met uitzondering van deze die betrekking hebben op de ontwikkeling van computerprogramma’s, onderworpen aan het verlaagde btw-tarief van 6%. Het verlaagde btw-tarief van 6% is in geen geval van toepassing wanneer de intellectuele, creatieve diensten betrekking hebben op reclame. 11\. Artikel 44, § 3, 3° W.BTW stelt vrij van btw ‘de door de auteur of toondichter gesloten contracten voor uitgave van letterkundige werken of van kunstwerken.’ De medecontractant van de ‘huisfotograaf’, X, gaat zelf niet de verplichting aan om de fotografische werken te publiceren. Er is dan ook geen sprake van een uitgavecontract en de vrijstelling van btw voor uitgavecontracten kan niet in die relatie spelen. De vergoeding die de ‘huisfotograaf’ van X ontvangt is niet de tegenprestatie van een uitgavecontract en is dus niet vrijgesteld van btw. 12\. De aanbestedende overheid, de opdrachtgever, wenst te vernemen of de handelingen van de door haar in te zetten beroepsfotograaf voor het geheel kunnen worden beschouwd als een dienst overeenkomstig artikel 18, § 1, tweede lid, 7° W.BTW en of rubriek XXXIX, cijfer 1, van tabel A van de bijlage bij het Btw-KB nr. 20 voor het geheel van toepassing is. 13\. Samengevat bestaat de activiteit van de door de opdrachtgever in te zetten beroepsfotograaf, de opdrachtnemer, in het maken van intellectuele, creatieve prestaties in een originele vormgeving met het oog op de reproductie en publieke mededeling ervan door de opdrachtgever, samen met de afgifte van de materiële drager van het werk. *III.A.2.1. Auteursrechtelijk beschermd werk* 14\. Wat betreft het begrip ‘auteursrechten’ in het btw-recht, verwijst de btw-administratie in haar administratieve richtlijnen bij gebrek aan een specifieke definitie of bepalingen in het Btw-Wetboek zelf telkens uitdrukkelijk naar het gemeenrechtelijk auteursrecht. Het auteursrecht en de naburige rechten zijn gecodificeerd in het Wetboek van economisch recht (hierna “WER”) en worden beheerst door het internationaal recht *(2)*. --- *\[(2) Zie o.m. artikel XI. 165 WER; zie ook artikel 2 van de Conventie van Bern van 24.07.1971 voor de bescherming van werken van letterkunde en kunst (versie Parijs), goedgekeurd bij Wet van 25.03.1999, BS 1999, 41.891.\]* --- 15\. De creaties van de opdrachtnemer worden beschermd door het gemeenrechtelijk auteursrecht. De opdrachtnemer is de enige auteursrechthebbende op het eindresultaat. Het maken van de betrokken creaties omvat een reeks verschillende handelingen (omvangrijk onderzoeks- en voorbereidingswerk, inhoudelijke uitwerking, …). De DVB is van mening dat deze handelingen zo nauw met elkaar verbonden zijn dat zij objectief gezien voor de btw-heffing één economische, niet te splitsen prestatie vormen, waarvan het kunstmatig zou zijn die uit elkaar te halen *(3)*. --- *\[(3) H.v.J. 27.10. 2005, Levob, r.o. 22, www.curia.europa.eu.\]* --- Zoals blijkt uit het WER, zijn auteursrechten een onderdeel van de intellectuele eigendomsrechten. Intellectuele eigendom beschermt intellectuele creaties, zoals werken, merken of uitvindingen. Een intellectuele schepping is een eigen schepping van een auteur wanneer het werk de uitdrukking vormt van diens persoonlijkheid. Zelfs als de opdrachtgever aan de fotograaf gedetailleerde instructies geeft over de te fotograferen elementen en de enscenering, kunnen die foto’s toch een uitdrukking zijn van de intellectuele inspanning van de maker ervan. Ondanks die instructies heeft de fotograaf nog altijd keuzevrijheid in de presentatie van de foto’s, de camera-instelling, de invalshoek van de opname, de lichtsterkte, etc. Deze keuzes zijn het resultaat van een creatieve arbeid. De oorspronkelijkheid van de foto kan blijken uit de opnamehoek en de belichtingskeuze. Het onderwerp, hoe banaal ook, heeft geen belang. 16\. Bij het verrichten van zijn prestaties voor de opdrachtgever ondervindt de beroepsfotograaf vanwege de opdrachtgever in casu geen externe beperkingen voor de schepping van een creatief werk. Deze prestaties kunnen kernachtig worden weergegeven als volgt. Reportagefotografie behelst een verhalend beeldverslag van een situatie of een gebeurtenis. Infrastructuurfotografie (dronefotografie) heeft te maken met het in beeld brengen van infrastructuur in zijn ruime betekenis, bijvoorbeeld een luchtfoto van een complex. Met portretfoto’s worden van medewerkers van de opdrachtgever ‘echte mensen’ met een verhaal gemaakt. De opdrachtgever zet deze foto’s in om werken voor de opdrachtgever te promoten of om collega’s in een kantooromgeving of op het terrein waar zij werken, letterlijk een gezicht te geven voor de burger. Daarbij wordt gestreefd naar authenticiteit. Themafotografie vergt dan weer een creatieve, conceptuele aanpak bij de toch wel vrij abstracte kernthema’s in het beleid waar de opdrachtgever mee vorm aan geeft. In het bestek wordt duidelijk als voorwaarde gesteld dat de beelden in de mate van het mogelijke moeten ‘spreken’ en een verhaal moeten vertellen. Het mogen geen louter ‘technische’ registraties zijn. Het moeten daarentegen beelden zijn met een persoonlijke benadering en de focus moet liggen op mensen, handelingen en gebruikers van de infrastructuur van de opdrachtgever. Met andere woorden, van de beelden wordt verwacht dat zij een origineel en een uniek karakter vertonen. De intellectuele, creatieve kwaliteit moet dan blijken uit compositie, perspectief, licht, kleur, scherptediepte, omgeving en de mate waarin de foto’s echt een verhaal vertellen. 17\. Op grond van wat voorafgaat, kunnen deze handelingen van de bedoelde fotograaf naar het oordeel van de DVB in de gegeven omstandigheden voor de btw-heffing worden aangemerkt als een auteursrechtelijk beschermd werk overeenkomstig het gemeenrechtelijk auteursrecht. #### III.A.2. Overdracht (cessie of concessie) van auteursrechten – schriftelijk bewijs 18\. De DVB begrijpt dat de opdrachtgever de exclusieve eigendomsrechten verwerft van de resultaten en de producten van de opdracht. Deze eigendom omvat ook de overdracht van auteursrechten. In het bestek wordt duidelijk bepaald dat de opdrachtgever de bedoelde volle en exclusieve eigendom verkrijgt. Bij overheidsopdrachten geldt het principe dat door het indienen van een offerte de inschrijvers onvoorwaardelijk de inhoud van de opdrachtdocumenten aanvaarden en ook aanvaarden door alle bepalingen ervan gebonden te zijn. Door het indienen van zijn offerte gaat de beroepsfotograaf aldus in principe akkoord met het feit dat er een overdracht van auteursrechten zal plaatsvinden voor elke bestelling binnen het contract. Na oplevering van de foto’s verkrijgt de opdrachtgever de volle en exclusieve eigendom van de uitvindingen die worden gedaan en ontwikkeld bij of naar aanleiding van de uitvoering van de opdracht en heeft de opdrachtgever het recht de foto’s te gebruiken, te bewerken, te vermenigvuldigen en te verspreiden op alle mogelijke wijzen (websites, evenementen, presentaties, e.a.). De opdrachtgever heeft dus de bedoeling het werk te reproduceren en voor een breed publiek beschikbaar te stellen. 19\. Opdat er sprake kan zijn van een overdracht van auteursrechten of het verlenen van rechten op auteursrechten, moeten de partijen het bestaan van auteursrechten uitdrukkelijk erkennen en moet de opdrachtnemer aan de opdrachtgever het recht overdragen of verlenen om het werk te vermenigvuldigen, te publiceren of te exploiteren, en dit tegen vergoeding en op uitdrukkelijke wijze, wat een schriftelijk bewijs veronderstelt. Uit het bestek blijkt dat bij overheidsopdrachten het principe geldt dat door het indienen van een offerte de inschrijvers onvoorwaardelijk de inhoud van de opdrachtdocumenten aanvaarden en ook aanvaarden door alle bepalingen ervan gebonden te zijn. Zoals reeds gesteld, wordt in dat bestek ook uitdrukkelijk bepaald dat de opdrachtgever de volle en exclusieve eigendom van de resultaten en de producten van de opdracht verwerft. Bij het onderzoek van de offertes wordt vervolgens nog eens uitvoerig onderzocht of er geen voorbehoud bij het bestek wordt gemaakt. Indien dergelijk voorbehoud wordt gemaakt door een inschrijver, wordt zijn offerte geweerd wegens een onregelmatigheid. In het onderhavige dossier dat ter beoordeling wordt voorgelegd aan de DVB, is een dergelijk voorbehoud alvast niet gemaakt. Kortom, door het indienen van een offerte gaat de inschrijver in principe akkoord met het feit dat er een overdracht van auteursrechten zal plaatsvinden voor elke bestelling binnen het contract. #### III.A.3. Vergoeding voor de overdracht van auteursrechten 20\. De door de opdrachtgever in te zetten beroepsfotograaf zal uitsluitend een vergoeding (volgens een vastgesteld barema) ontvangen voor de foto’s die volgens de vrije keuze van de opdrachtgever daadwerkelijk worden gepubliceerd. De vergoeding die deze btw-plichtige fotograaf in geval van publicatie van een foto ontvangt, houdt dan de tegenprestatie in voor het verlenen van het recht een fotografisch werk te publiceren en is als dusdanig te belasten met btw. Op grond van de toepasselijke regelgeving, zal de bedoelde fotograaf een vergoeding ontvangen zodra elke afzonderlijke prestatie tijdens de uitvoering van de bedoelde opdracht wordt opgeleverd. De opdrachtgever gebruikt vervolgens deze foto's om te publiceren op zowel zijn interne als externe communicatiekanalen. ### *III.B. Conclusie* 21\. Op grond van al wat voorafgaat, betekent dit dan dat de betrokken handelingen van de bedoelde beroepsfotograaf voor het geheel worden aangemerkt als een dienst van "overdracht van en verlenen van licenties inzake intellectuele rechten" bedoeld in artikel 18, § 1, tweede lid, 7° W.BTW en het verlaagde btw-tarief van 6% overeenkomstig rubriek XXIX, cijfer 1. van tabel A van de bijlage bij het Btw-KB nr. 20 voor het geheel van toepassing is op diens (reportage-, infrastructuur-, portret- en/of thema-) fotografische producties, gelet op het feit dat deze handelingen voor de btw-heffing kunnen worden aangemerkt als een auteursrechtelijk beschermd werk overeenkomstig het gemeenrechtelijk auteursrecht, de auteursrechten door de bedoelde beroepsfotograaf volledig worden overgedragen aan de opdrachtgever en de bedoelde beroepsfotograaf aan de opdrachtgever tegen vergoeding altijd het recht verleent om het werk te vermenigvuldigen en te publiceren of te verdelen. 22\. Het voordeeltarief van 6% is in dit geval ook van toepassing op de afgifte door de beroepsfotograaf aan de opdrachtgever van de materiële drager van de rechten. Deze afgifte wordt immers niet aangemerkt als een levering van goederen onderscheiden van de overdracht van de auteursrechten of het verlenen van rechten op die auteursrechten. 23\. De DVB benadrukt dat het btw-recht en de btw-bestuurspraktijk inzake btw-tarieven nergens allusie maken op het bestaan van de mogelijkheid voor de maker van een auteursrechtelijk beschermd werk om een onderscheid te maken tussen enerzijds het gedeelte van de vergoeding dat hij ontvangt voor de geleverde dienstprestatie (een deel honorarium voor het maken van het werk) en anderzijds het gedeelte van de vergoeding dat dient om de overdracht van de vermogensrechten (auteursrechten) te vergoeden. De btw-administratie houdt er in dit verband een alles-of-niets benadering op na. Haar uitgangspunt is dat ‘de’ vergoeding die de auteur ontvangt op het moment dat hij zijn creatie (de ‘vrucht’ van zijn werk) aanbiedt of het voorwerp laat uitmaken van een overdracht (cessie of concessie, maakt niet uit voor de btw), in haar geheel als een vergoeding voor de overdracht van zijn vermogensrechten op het auteursrechtelijk beschermd werk, dient beschouwd te worden, althans voor zover er zo’n overdracht is, zoals in casu. 24\. Zoals reeds gesteld, worden de intellectuele, creatieve diensten uitgesloten van de toepassing van het bedoelde 6%-tarief wanneer zij betrekking hebben op reclame of op de ontwikkeling van computerprogramma’s. De betreffende opdracht is echter duidelijk geen typische reclameopdracht, commercial of influencer campaign. De foto’s worden niet gecreëerd om de verkoop van een welbepaald product of welbepaalde dienst te bevorderen of om de getrouwheid aan een handelsmerk te versterken. De opdrachtgever streeft met deze opdracht en door de publicatie van de fotografische werken een openbaar doel na. De betreffende opdracht wordt door de opdrachtgever zeker niet als een gewone vorm van reclame of publiciteit gepercipieerd. De fotografische producties van de beroepsfotograaf dienen een openbaar nut. Bij de technische bepalingen in voornoemd bestek staat overigens duidelijk te lezen dat de bedoelde fotograaf beelden moet maken van gebeurtenissen, portretten van mensen, foto’s die de kernthema’s met openbaar doel van de opdrachtgever illustreren. De hiervoor bedoelde en toegelichte intellectuele, creatieve fotografische diensten worden voor de btw niet als reclamediensten aangemerkt en zijn wel degelijk voor het geheel onderworpen aan het verlaagde btw-tarief van 6% overeenkomstig voornoemde rubriek XXIX, cijfer 1 *(4)*. --- *\[(4) Beslissing nr. E.T. 98.968 van 13.06.2002 inzake reclamedrukwerk, sub III.C., punt 2., per analogiam.\]* --- De opdrachtnemer ontwikkelt overigens evenmin computerprogramma’s. ### *III.C. Eindconclusie* 25\. In de gegeven omstandigheden eigen aan de zaak kunnen de betrokken handelingen van de hiervoor bedoelde door de opdrachtgever in te zetten beroepsfotograaf voor het geheel worden aangemerkt als een dienst van "overdracht van en verlenen van licenties inzake intellectuele rechten" bedoeld in artikel 18, § 1, tweede lid, 7° W.BTW en het verlaagde btw-tarief van 6% overeenkomstig rubriek XXIX, cijfer 1. van tabel A van de bijlage bij het Btw-KB nr. 20 is voor het geheel van toepassing op diens (reportage-, infrastructuur-, portret- en/of thema-) fotografische producties die een openbaar nut dienen, gelet op het feit dat deze handelingen voor de btw-heffing kunnen worden aangemerkt als een auteursrechtelijk beschermd werk overeenkomstig het gemeenrechtelijk auteursrecht, de auteursrechten door de bedoelde fotograaf volledig worden overgedragen aan de opdrachtgever en de bedoelde fotograaf aan de opdrachtgever tegen vergoeding altijd het recht verleent om het werk te vermenigvuldigen en te publiceren of te verdelen. 26\. Het voordeeltarief van 6% is in dat geval ook van toepassing op de afgifte door de beroepsfotograaf aan de opdrachtgever van de materiële drager van de rechten, vermits deze afgifte immers niet wordt aangemerkt als een levering van goederen onderscheiden van de overdracht van de auteursrechten of het verlenen van rechten op die auteursrechten. 27\. Met deze beslissing wordt geen uitspraak gedaan over de regeling inzake auteursrechten en naburige rechten op het gebied van de inkomstenbelastingen. 28\. Het College van de DVB beslist dat het Intern Verzelfstandigd Agentschap (IVA) zonder rechtspersoonlijkheid ‘Agentschap voor Wegen en Verkeer’ de hiervoor bedoelde beroepsfotograaf in kennis zal stellen van deze voorafgaande beslissing op het ogenblik van diens aanstelling. ## Textes cités 3 [CTVA art. 18](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-18) 2 occurrences [CTVA art. 37](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-37) 1 occurrence [CTVA art. 38](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-38) 1 occurrence