---
title: "Décision anticipée 2017.339 · Contrat DBFM, Travail immobilier"
description: "Contrat DBFM, Travail immobilier, Valeur normale, Droit à déduction, valeur de construction normale. Décision anticipée belge n° 2017.339 du 5 septembre 2017."
url: "https://juriel.be/fr/rulings/2017-339-contrat-dbfm-travail-immobilier-valeur-3cd6"
lang: "fr"
---

Texte en néerlandais

# Contrat DBFM, Travail immobilier, Valeur normale, Droit à déduction · TVA - Contrat DBFM - Travail immobilier - Valeur normale - Droit à déduction

**Numéro**

2017.339

**Date**

5 septembre 2017

## Sur le document

**Collection**

Décisions anticipées

**Langue du texte**

néerlandais

**Version française**

non publiée par le SPF

Le texte de ce document est en néerlandais. Le SPF n'en publie pas de version française.

## Texte

65 paragraphes

Fiche du SPF Finances

Décision anticipée n° 2017.339 dd. 05.09.2017

*TVA* · *Contrat DBFM* · *Travail immobilier* · *Valeur normale* · *Droit à déduction*

## Résumé

Dans le cadre du projet X, A va conclure un contrat DBFM avec SPV SA. SPV SA effectuera à cet effet un travail immobilier pour A. La composante de financement est exonérée de la TVA et la TVA relative à la composante d’entretien sera exigible à l'échéance de chaque période. Un élément de correction déterminera les indemnités pour disponibilité nettes. SPV SA exercera le droit à déduction selon l'affectation réelle.

***La décision est publiée uniquement dans la langue dans laquelle la demande a été introduite***

## I. Voorwerp van de aanvraag

1\. Dit verzoek tot het verkrijgen van een voorafgaande beslissing heeft betrekking op de btw-behandeling van de DBFM-overeenkomst die zal worden gesloten tussen SPV NV en A in het kader van een openbare aanbesteding voor het ontwerp, de bouw, de financiering en het onderhoud van project X.

2\. Meer bepaald heeft de aanvraag betrekking op de volgende fiscale bepalingen:

2.1. Btw-behandeling van de DBFM-overeenkomst als de aanneming van werken in onroerende staat: o.m. artikelen [19, §2](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-19); [21, §3, 1°](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-21), [22, §2](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-22) en [36, §1, b)](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-36) WBTW (i.v.m. kwalificatie als dienst, plaats van de dienst, tijdstip opeisbaarheid, enz.);

2.2. Btw-behandeling van de Beschikbaarheidsvergoeding die krachtens de DBFM-overeenkomst dient te worden betaald;

2.3. Omvang van het recht op aftrek van een DBFM-vennootschap: [artikel 46, §1 en 2 WBTW](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-46);

2.4. Btw-behandeling van een stopzettingsvergoeding bij vroegtijdige beëindiging van de DBFM-overeenkomst;

## II. Beslissing

### *II.A. Kwalificatie DBFM-overeenkomst*

3\. Om het project X te realiseren zal A met SPV NV een DBFM-overeenkomst sluiten. SPV NV zal niet alleen instaan voor het ontwerpen en oprichten van de infrastructuur, maar ze zal deze ook gedurende een bepaalde periode moeten beschikbaar stellen aan A. A zal vanaf de beschikbaarheidsdatum beschikbaarheidsvergoedingen dienen te betalen aan SPV NV. Door de spreiding van de betaling zal SPV NV aldus ook instaan voor de financiering van het project.

4\. Het voorliggend DBFM-contract is een dienstverleningscontract dat bestaat uit drie hoofddiensten: het ontwerp en de oprichting, de financiering en het onderhouden/instandhouden van de infrastructuur.

5\. Overeenkomstig [artikel 9](https://juriel.be/fr/droit-union/directive-tva-2006-112/article-9), [1, tweede lid](https://juriel.be/fr/droit-union/directive-tva-2006-112/article-1) van de Richtlijn 2006/112 vormen deze diensten een economische activiteit.

6\. De SPV NV is bijgevolg een BTW-belastingplichtige in de zin van artikel 4 van het W.BTW, wiens prestaties in principe aan de BTW zijn onderworpen.

7\. De uitvoering van het model van individueel DBFM contract, resulteert voor de toepassing van de BTW in meerdere handelingen: het ontwerpen en bouwen van de infrastructuur, een dienst bestaande in het onderhoud ervan (volgens een overeengekomen onderhoudsprogramma) en een financieringsdienst.

### *II.B. Ontwerpen en bouwen – opeisbaarheid van btw – maatstaf van heffing*

8\. Het ontwerpen en het bouwen van de infrastructuur vormen de eerste hoofdcomponent van het DBFM-contract en worden btw-technisch op dezelfde wijze behandeld.

9\. In het DBFM-contract zal A door natrekking eigenaar worden naargelang de werken vorderen. SPV NV wordt op geen enkel ogenblik eigenaar daar ze niet over de benodigde eigendoms-, zakelijke of gebruiksrechten beschikt. SPV NV verricht dus voor A een werk in onroerende staat in de zin van [artikel 19, §2, btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-19).

10\. Deze dienst van ontwerp en oprichting van de infrastructuur is voltooid op het moment van de oplevering, in casu op de beschikbaarheidsdatum (afgifte Beschikbaarheidscertificaat) . Op dat ogenblik wordt, overeenkomstig [artikel 22bis, §1 btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-22bis), de btw onmiddellijk opeisbaar over het ontwerpen en de bouwcomponent (design en build) van het project, ongeacht de latere gespreide betaling van de prijs via beschikbaarheidsvergoedingen.

11\. Overeenkomstig [artikel 26 btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-26) wordt de belasting berekend over alles wat de dienstverrichter als tegenprestatie verkrijgt of moet verkrijgen van degene aan wie de dienst wordt verstrekt.

12\. Overeenkomstig [artikel 36, §1, btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-36) mag de maatstaf van heffing van het werk in onroerende staat dat SPV NV verricht voor niet lager zijn dan de normale waarde zoals die bepaald is door [artikel 32 btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-32).

13\. Overeenkomstig de administratieve tolerantie opgenomen in Beslissing nr. E.T. 84160 dd. 12.06.1995 zal A het regime van verlegging van heffing toepassen over de volledige D&B-component en aldus opnemen in haar btw-aangifte.

### *II.C. Onderhoudsfase (fase na de beschikbaarheidsdatum) beschikbaarheidsvergoeding*

14\. Vanaf de beschikbaarheidsdatum tot en met de einddatum van het DBFM-contract zal A elk kwartaal een niet-variabele beschikbaarheidsvergoeding verschuldigd zijn aan SPV NV. De beschikbaarheidsvergoeding zal bestaat uit vier verschillende onderdelen:

• Ontwerp- en bouwcomponent

15\. Aangezien de btw met betrekking tot de ontwerp- en bouwcomponent ten laatste opeisbaar zal worden op het ogenblik van de oplevering van de infrastructuur, is er geen btw meer verschuldigd op het gedeelte van de periodieke beschikbaarheidsvergoedingen dat betrekking heeft op deze werken (kapitaalcomponent).

16\. Bij de aanrekening van de beschikbaarheidsvergoeding is hierover derhalve geen btw verschuldigd.

• Financieringscomponent

17\. SPV NV verricht eveneens een kredietverrichting vermits de beschikbaarheidsvergoedingen (die het bedrag van het geïnvesteerde kapitaal weder samenstellen) slechts betaald worden na de levering van de infrastructuur.

18\. Terzake heeft het Hof van Justitie (Zaak [C-281/91](https://juriel.be/fr/jurisprudence-union/c-281-91-arret) dd. 27.10.1993, Muys’ en de Winter’s Bouw- en Aannemingsbedrijf BV tegen Staatssecretaris van Financiën) geoordeeld dat een leverancier van goederen of diensten die zijn cliënt tegen vergoeding van rente uitstel van betaling verleent, in beginsel een vrijgesteld krediet verstrekt.

19\. Het gedeelte van de beschikbaarheidsvergoeding dat betrekking heeft op de financiering dient derhalve te worden beschouwd als de tegenprestatie van een door [artikel 44, §3, 5° btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44) vrijgestelde kredietverlening.

• Onderhoudscomponent

20\. De periodieke beschikbaarheidsvergoeding zal ook bestaan uit een onderhoudscomponent en betrekking hebben op het onderhoud en de instandhouding van de infrastructuur.

21\. Het onderhoud wordt beschouwd als een werk in onroerende staat in de zin van [artikel 19, §2, laatste lid btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-19) en is dus aan btw onderworpen.

22\. Deze onderhoudswerken vormen bovendien een doorlopende dienstprestatie, die aanleiding zal geven tot periodieke afrekeningen of betalingen. Overeenkomstig [artikel 22, §2, btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-22) wordt deze dienst als voltooid beschouwd bij het verstrijken van elke periode waarop een afrekening of betaling (beschikbaarheidsvergoeding) betrekking heeft.

23\. In casu zal de btw over deze onderhoudscomponent opeisbaar worden bij het verstrijken van elke periode waarop de beschikbaarheidsvergoeding betrekking heeft en op het gedeelte van de beschikbaarheidsvergoeding die betrekking heeft op de onderhoudscomponent, behoudens het uitreiken van een factuur of een voorafgaande betaling ([art. 22bis, §1, btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-22bis)).

24\. Overeenkomstig de administratieve tolerantie opgenomen in Beslissing nr. E.T. 84160 dd. 12.06.1995 zal A het regime van verlegging van heffing toepassen over de onderhoudscomponent van deze beschikbaarheidsvergoeding en aldus opnemen in haar btw-aangifte.

### *II.D. Correcties*

25\. A zal vanaf de beschikbaarheidsdatum op periodieke basis beschikbaarheidsvergoedingen betalen aan SPV NV.

26\. Concreet wordt de betaling aan SPV NV in de DBFM-overeenkomst gekoppeld aan de kwaliteit van de door SPV NV geleverde diensten door de omvang van de vergoeding waarop SPV NV per kwartaal recht heeft via kortingen afhankelijk te maken van de staat waarin de te gebruiken infrastructuur zich bevindt.

27\. In de DBFM-overeenkomst zijn verschillende correcties opgenomen.

28\. Gelet op de noodzaak om een eenvormige toepassing te bekomen van de btw dienen bovenstaande correcties niet als een “schadevergoeding” te worden gekwalificeerd, maar als een prijsvermindering in de zin van artikel , 28, 2° btw-wetboek.

29\. In principe hebben de beschikbaarheidsvergoedingen zowel betrekking op het ontwerp- en de oprichting van de infrastructuur als op de onderhouds- en instandhoudingswerken en op de financiering van het project waardoor deze beschikbaarheidsvergoedingen voor de toepassing van de btw dus moeten worden opgedeeld.

30\. Hierbij kan worden aanvaard dat de correcties niet slaan op de financieringscomponent (interest) van de beschikbaarheidsvergoedingen die louter betrekking heeft op de spreiding van de betaling van de prijs.

31\. In dat verband moet worden opgemerkt dat deze correcties niet tot gevolg kunnen hebben dat de door [artikel 36, §1, b) btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-36) bepaalde minimummaatstaf van heffing wordt aangetast.

### *II.E. Recht op aftrek in hoofde van SPV NV*

32\. SPV NV zal het recht op btw-aftrek uitoefenen van de btw geheven van de goederen en diensten aangewend in het kader van de uitvoering van de DBFM-overeenkomst.

33\. Overeenkomstig [artikel 45, § 1, van het btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-45), mag elke belastingplichtige, op de belasting die hij verschuldigd is, de belasting in aftrek brengen die werd geheven van de aan hem geleverde goederen en verleende diensten, van de door hem ingevoerde goederen en de door hem verrichte intracommunautaire verwervingen van goederen, in de mate dat hij die goederen en diensten gebruikt voor het verrichten van belaste handelingen.

34\. SPV NV zal zowel vrijgestelde btw-activiteiten als met btw belaste activiteiten verrichten waardoor ze derhalve een gemengde btw-belastingplichtige zal zijn, met een gedeeltelijk recht op btw-aftrek.

35\. Op grond van [artikel 46 btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-46) kan de btw in hoofde van zulke btw-plichtige op twee wijzen worden afgetrokken: ofwel volgens de methode van het algemeen verhoudingsgetal, zijnde een percentage dat wordt verkregen uit de breuk tussen de omzet gerealiseerd door handelingen waarvoor recht op aftrek bestaat (teller) en de totale omzet van de door de betrokkene verrichtte handelingen (noemer) ofwel op grond van het werkelijke gebruik van goederen en diensten.

36\. PV NV zal duidelijk van elkaar te onderscheiden economische activiteiten uitoefenen en zo kan het merendeel van de goederen en diensten die zij aankoopt onmiddellijk worden toegewezen aan hetzij de belaste hetzij de vrijgestelde btw-activiteit.

37\. In die omstandigheden is het duidelijk dat de uitoefening van het recht op aftrek volgens het werkelijk gebruik van de goederen en diensten tot meer gelijkheid in de heffing van de belasting leidt.

38\. Met betrekking tot goederen en diensten waarvoor het werkelijk gebruik niet kan toegepast worden omdat de goederen en diensten niet kunnen afgezonderd en toegewezen worden aan een welbepaalde deelactiviteit, wordt het recht op btw-aftrek uitgeoefend op basis van verdeelsleutels die vastgesteld moeten worden in overleg met het bevoegde btw-controlekantoor.

### *II.F. BTW-behandeling vergoeding bij voortijdige beëindiging*

39\. SPV NV zal in bepaalde gevallen een stopzettingsvergoeding ontvangen wanneer het DBFM-contract vroegtijdig zou worden beëindigd.

40\. Deze stopzettingsvergoeding zal buiten het toepassingsgebied van btw blijven indien deze vergoeding enkel de winstderving van SPV NV dekt en voor zover de stopzettingsvergoeding de geleden schade van SPV NV dekt.

41\. Indien de stopzettingsvergoeding een betaling uitmaakt van belastbare handelingen zal de btw opeisbaar zijn over deze stopzettingsvergoeding.

## Textes cités

13

[CTVA art. 19](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-19) 3 occurrences

[CTVA art. 36](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-36) 3 occurrences

[CTVA art. 22](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-22) 2 occurrences

[CTVA art. 22bis](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-22bis) 2 occurrences

[CTVA art. 46](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-46) 2 occurrences

[CTVA art. 21](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-21) 1 occurrence

[CTVA art. 26](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-26) 1 occurrence

[CTVA art. 32](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-32) 1 occurrence

[CTVA art. 44](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44) 1 occurrence

[CTVA art. 45](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-45) 1 occurrence

[directive TVA 2006/112 art. 1](https://juriel.be/fr/droit-union/directive-tva-2006-112/article-1) 1 occurrence

[directive TVA 2006/112 art. 9](https://juriel.be/fr/droit-union/directive-tva-2006-112/article-9) 1 occurrence

[C-281/91, arrêt du 27 octobre 1993](https://juriel.be/fr/jurisprudence-union/c-281-91-arret) 1 occurrence
