--- title: "Décision anticipée 2016.775 · Prestation de services soumise à la TVA" description: "Prestation de services soumise à la TVA. Décision anticipée belge n° 2016.775 du 13 décembre 2016." url: "https://juriel.be/fr/rulings/2016-775-prestation-services-soumise-tva-article-c0cc" lang: "fr" --- Texte en néerlandais # Prestation de services soumise à la TVA · TVA - Prestation de services soumise à la TVA - Article 18, § 1, deuxième alinéa, 10° du C.TVA jo. article 44, § 3, 2°, a), troisième tiret du C.TVA - Fourniture de logements meublés dans les hôtels, motels et établissements où sont hébergés des hôtes payants - Taux - Rubrique XXX du tableau A de l’annexe de l’AR no 20 **Numéro** 2016.775 **Date** 13 décembre 2016 ## Sur le document **Collection** Décisions anticipées **Langue du texte** néerlandais **Version française** non publiée par le SPF Le texte de ce document est en néerlandais. Le SPF n'en publie pas de version française. ## Texte 55 paragraphes **Décision anticipée n° 2016.775 dd. 13.12.2016** *TVA* *Prestation de services soumise à la TVA* [*Article 18, § 1, deuxième alinéa, 10° du C.TVA*](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-18) *jo.* [*article 44, § 3, 2°, a), troisième tiret du C.TVA*](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44) *Fourniture de logements meublés dans les hôtels, motels et établissements où sont hébergés des hôtes payants* *Taux* *Rubrique XXX du tableau A de l’annexe de l’AR n° 20* **Résumé** Dans un bâtiment à ériger, la société X mettra des logements meublés à disposition de ses clients et leur offrira un package complémentaire étendu de services à un prix global (unique forfaitaire). Ce package comprend entre autres le nettoyage régulier lors du séjour et le renouvellement du linge de maison lors du séjour. Ces services supplémentaires doivent être pris obligatoirement. Cela ne revient donc pas à dire que ces services supplémentaires sont seulement fournis à la demande expresse des clients moyennant un supplément de prix. En outre, les services supplémentaires sont proposés aux clients à un prix forfaitaire sans que ces derniers puissent renoncer à un service moyennant une réduction de prix. Certes, aucune réception n’est prévue dans l’établissement de la société X, mais les exploitants assurent un accueil personnel et, en deuxième instance, au moins un accueil numérique pendant une grande partie de la journée. Ces accueils sont quasiment accessibles en permanence et sont disponibles pour les demandes de leurs clients. En outre, ils offrent une assistance continue en cas de problèmes, quels qu’ils soient, concernant le logement de leurs clients. La société X fournit un service qui est imposé au taux de TVA de 6 %. Pour cette activité, elle a la qualité d'assujetti avec droit à déduction totale selon les règles normales. ***La décision est publiée uniquement dans la langue dans laquelle la demande a été introduite*** **I. Voorwerp van de aanvraag** 1\. Deze aanvraag strekt ertoe een voorafgaande beslissing te verkrijgen waarin wordt bevestigd dat: • de door vennootschap X voorgenomen terbeschikkingstelling van een ingerichte en gemeubelde vakantiewoning onder de hierna geformuleerde en toegelichte omstandigheden en voorwaarden kan gekwalificeerd worden als het verschaffen van gemeubelde logies in hotels, motels en inrichtingen waar aan betalende gasten onderdak wordt verleend (en dus niet te beschouwen is als een onroerende verhuur vrijgesteld van btw) die op grond van [artikel 18, § 1, tweede lid, 10°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-18) jo. [artikel 44, § 3, 2°, a), derde streepje, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44) aan de Belgische btw onderworpen is, waardoor de vennootschap X voor deze economische activiteit als een belastingplichtige met volledig recht op aftrek volgens de normale regels kwalificeert, en; • deze terbeschikkingstelling onderworpen is aan het btw-tarief van 6% overeenkomstig rubriek XXX van tabel A van de bijlage bij het KB nr. 20. **II. Beslissing** Uit het door de DVB verrichte onderzoek blijkt wat volgt. 2\. Het verschaffen van gemeubelde logies in hotels, motels en inrichtingen waar aan betalende gasten onderdak wordt verleend is onderworpen aan btw ([art. 18, § 1, tweede lid, 10°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-18) jo. [art. 44, § 3, 2°, a), derde streepje, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44)). 3\. Deze bepaling is het internrechtelijk pendant van artikel 135, lid 2, littera a van de btw-richtlijn dat luidt als volgt: "*het verstrekken van accommodatie, als omschreven in de wetgeving der Lidstaten in het hotelbedrijf of in sectoren met een soortgelijke functie, met inbegrip van de verhuuraccommodatie in vakantiekampen of op kampeerterreinen*". Uit de btw-richtlijn blijkt dus de mogelijkheid voor de lidstaten van de Europese Unie om de definitie van deze hoteldiensten zelf te preciseren. Voor de hoteldiensten bepaalt de btw-richtlijn immers dat het moet gaan om accommodatie “zoals omschreven in de wetgeving der lidstaten”. Deze nationaalrechtelijke invulling mag uiteraard geen afbreuk doen aan het doel van deze uitdrukkelijke uitsluiting van de vrijstelling die ertoe strekt de verstrekkingen van accommodatie in het hotelbedrijf en soortgelijke sectoren te onderscheiden van onroerende verhuur (H.v.J. 12.02.1998, [C-346/95](https://juriel.be/fr/jurisprudence-union/c-346-95-arret), Blasi, r.o. 22). 4\. De uitdrukking ‘sectoren met een soortgelijke functie’ moet ruim worden uitgelegd, aangezien zij beoogt te verzekeren dat het tijdelijk verstrekken van accommodatie op overeenkomstige wijze als in het hotelbedrijf, dat potentieel met dit laatste concurreert, aan belasting wordt onderworpen (H.v.J. 12.02.1998, [C-346/95](https://juriel.be/fr/jurisprudence-union/c-346-95-arret), Blasi, r.o. 20). Voorts geeft het Hof aan dat de lidstaten over een beoordelingsmarge beschikken om te beoordelen of accommodatieverstrekking onder de uitzonderingen op de vrijstelling valt. Deze beoordelingsmarge wordt begrensd door het doel van deze bepaling, die, wat het ter beschikking stellen van woonruimten betreft, ertoe strekt de belastbare verstrekkingen van accommodatie in het hotelbedrijf of in sectoren met soortgelijke functies te onderscheiden van vrijgestelde handelingen (H.v.J. 12.02.1998, [C-346/95](https://juriel.be/fr/jurisprudence-union/c-346-95-arret), Blasi, r.o. 21). 5\. Het Hof staat dus een ruime uitleg voor van het begrip ‘sectoren met een soortgelijke functie’ om verstoring van de markt voor het hotelwezen te voorkomen. Een dergelijke uitleg komt ook voor in de zaak CO.GE.P. (H.v.J. 25.10.2007, [C-174/06](https://juriel.be/fr/jurisprudence-union/c-174-06-arret), CO.GE.P.), waarbij een beroep wordt gedaan op de neutraliteit van de btw en coherentie bij de toepassing van de bepalingen van de btw-richtlijn. De btw-administratie heeft in dit verband een en ander verduidelijkt in haar administratieve onderrichtingen waarin wordt toegelicht wanneer er volgens haar sprake is van aan de btw onderworpen hoteldiensten. De vraag rijst naar de precieze draagwijdte van deze uitsluiting van de vrijstelling voor onroerende verhuur. 6\. De btw-administratie vereist voor de uitsluiting van de vrijstelling dat het gaat om instellingen die worden uitgebaat onder de in de wetgeving op de hotelinrichtingen gestelde voorwaarden dan wel onder een ander statuut en die worden gekenmerkt door een permanente organisatie die alle materiële en menselijke factoren verenigt die het mogelijk maken aan gasten aan wie onderdak wordt verleend, diensten te verlenen zoals de ontvangst van de gasten, de terbeschikkingstelling van een gemeubelde kamer en huishoudlinnen, het onderhoud en het schoonmaken van de kamers, met inbegrip van het verschaffen en verversen van huishoudelijk linnen en eventueel het verschaffen van ontbijt ([Aanschrijving nr. 17 van 08.08.1994](https://juriel.be/fr/circulaires/17-1994-8002)). 7\. De inrichtingen die niet dit geheel van diensten verschaffen, komen echter toch voor het belasten van hun handelingen in aanmerking als uit concrete feiten blijkt dat systematisch aan alle klanten, voor een globale prijs (enige forfaitaire prijs), een dienst wordt aangeboden en verstrekt die zowel bestaat in: • het ter beschikking stellen van gemeubeld logies van welke aard ook; • het onthaal ter plaatse van gasten gedurende in ieder geval een groot gedeelte van de dag ([Parl. Vr. nr. 768 FOURNAUX van 02.05.2005](https://juriel.be/fr/questions-parlementaires/768-mise-disposition-logements-meubles-fournaux-15d9), *Vr. en Antw., Kamer*, 2004-05, nr. 083, 14248-14250), en; • volgens de door de uitbater vastgestelde formule, minstens één van de volgende bijkomende diensten: • het regelmatig onderhoud en schoonmaken van gemeubelde kamers tijdens het verblijf, of; • het verschaffen en het verversen van het huishoudlinnen tijdens het verblijf, of; • het verschaffen van een ontbijt op de kamers of in de eetzaal van de inrichting (eigen onderlijningen) ([Beslissing nr. E.T. 88.687 van 06.04.1999](https://juriel.be/fr/decisions-administratives/e-t-88-687-appart-hotels-tva-hotel-3d72); zie ook: [Parl. Vr. nr. 768 FOURNAUX van 02.05.2005](https://juriel.be/fr/questions-parlementaires/768-mise-disposition-logements-meubles-fournaux-15d9), *Vr. en Antw., Kamer*, 2004-2005, nr. 083, 14248-14250; [Parl. Vr. nr. 1865 NYSSENS van 04.02.2002](https://juriel.be/fr/questions-parlementaires/1865-exemption-tva-etablissements-loges-hotes-03ba), *Vr. en Antw., Senaat*, 2001-2002, nr. 2-56, 3083-3084*; Btw-Handleiding*, tekstversie 01.02.2015, nr. 55.B., tweede alinea). 8\. Er zal aldus sprake zijn van een door artikel 44, § 3, 2° W.BTW vrijgestelde onroerende verhuur, als: • de uitbater geen enkele van de hiervoor bedoelde bijkomende diensten aanbiedt, of; • de uitbater die bijkomende diensten slechts verstrekt op uitdrukkelijke vraag van de klant mits betaling van een prijstoeslag, of nog; • de diensten onder de hiervoor bedoelde voorwaarden worden verstrekt maar de klant de mogelijkheid heeft om af te zien van één of meerdere van die bijkomende diensten tegen een prijsvermindering, of; • de inrichting niet over de nodige organisatie beschikt om, zoals hotels, de ontvangst en het onthaal van klanten te kunnen verzekeren. 9\. Zoals blijkt uit de concrete omstandigheden, heeft de vennootschap X de intentie om een vakantiewoning uit te baten. Haar activiteiten zullen immers bestaan in enerzijds de terbeschikkingstelling van gemeubeld logies (een ingerichte en gemeubelde vakantiewoning) en anderzijds in een bijkomend dienstenpakket en worden aangeboden in een vakantiewoning die wordt gebouwd op een op xx.xx.20xx aangekocht perceel grond in de Belgische Ardennen. In dit opzicht wordt verwezen naar de hiervoor toegelichte administratieve onderrichtingen (zie spec. randnr. 7). De bedoelde bijkomende diensten zijn verplicht af te nemen. Het is dus niet zo dat die bijkomende diensten slechts worden verstrekt op uitdrukkelijke vraag van de klanten mits betaling van een prijstoeslag. Voor dit bijkomend dienstenpakket wordt er door de vennootschap X een enige forfaitaire prijs gevraagd aan de klant. De klant heeft niet de mogelijkheid om af te zien van één of meerdere van die bijkomende diensten tegen een prijsvermindering. 10\. De schoonmaakbijdrage is begrepen in de enige forfaitaire prijs die de vennootschap X aanrekent aan de klanten. 11\. De bijdrage voor het verversen van het huishoudlinnen is begrepen in de enige forfaitaire prijs die de vennootschap X aanrekent aan de klanten. 12\. De btw-administratie neemt aan dat aan de voorwaarde inzake de ontvangst en het onthaal ter plaatse van gasten is voldaan als dat onthaal wordt verzekerd, hetzij in de inrichting zelf, hetzij in de nabije omgeving van die inrichting door de belastingplichtige zelf of door een derde partij met wie een overeenkomst ter zake werd afgesloten. Er wordt dus een persoonlijk onthaal verondersteld. 13\. In het onderhavige geval gebeurt het onthaal en de ontvangst van de klanten door de zaakvoerder, mevrouw Y ABC, of de werkende vennoot, de heer Z DEF, of door beiden persoonlijk, met een aperitiefje en een rondleiding door het vakantiehuis en de “wellness area” en met de verstrekking van alle informatie over het gebruik van de toestellen. Er wordt overigens voor gezorgd dat de vakantiewoning bij aankomst van de vakantiegangers in de winter aangenaam warm (met brandende haard) en in de zomer lekker koel is. Er is weliswaar geen vaste receptiebalie voorzien in de inrichting van de vakantiewoning maar de uitbaters zorgen zeker voor een persoonlijk en in tweede instantie minstens een digitaal onthaal gedurende een groot gedeelte van de dag en als dusdanig zijn zij quasi permanent bereikbaar en beschikbaar voor vragen van en continue bijstand aan hun gasten. De vakantiegangers mogen op gelijk welk moment van de dag de uitbaters persoonlijk en digitaal contacteren voor enigerlei problemen, welke ook, met hun accommodatie. 14\. Uit al wat voorafgaat blijkt dat het ter beschikking stellen van het volledig ingerichte en gemeubelde vakantiehuis waarvan sprake en het aanbieden van het hiervoor toegelichte bijkomend dienstenpakket door de vennootschap X in het op te richten gebouw dat zal gelegen zijn op voornoemde locatie, beantwoordt aan de voorwaarden zoals gesteld in de [beslissing nr. E.T. 88.687 van 06.04.1999](https://juriel.be/fr/decisions-administratives/e-t-88-687-appart-hotels-tva-hotel-3d72), zoals geëxpliciteerd in de in randnummer 7 aangehaalde btw-bronnen en dat deze handeling bijgevolg kwalificeert als een btw-belaste dienst bedoeld in [artikel 18, § 1, tweede lid, 10°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-18) jo. [artikel 44, § 3, 2°, a), derde streepje, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44) (en dus niet als een vrijgestelde onroerende verhuur in de zin van [artikel 44, § 3, 2°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44)). In dit verband wijst de DVB er bovendien op dat een vrijgestelde onroerende verhuur toch eerder een betrekkelijk passieve activiteit is, die enkel verband houdt met het tijdsverloop en geen toegevoegde waarde van betekenis oplevert, terwijl de hiervoor toegelichte activiteit van de vennootschap X toch een commercieel karakter vertoont en vergelijkbaar is met de tijdelijke verstrekking van accommodatie op gelijksoortige wijze als in hotelbedrijven. Dit impliceert dat deze handeling aan de btw is onderworpen tegen het btw-tarief van 6% overeenkomstig rubriek XXX van tabel A van de bijlage bij KB nr. 20. 15\. De vennootschap X heeft onder voornoemde omstandigheden en voorwaarden de hoedanigheid van belastingplichtige met volledig recht op aftrek van voorbelasting volgens de normale regels. 16\. Overeenkomstig [artikel 45, § 1, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-45), mag elke belastingplichtige, op de belasting die hij verschuldigd is, de belasting in aftrek brengen die werd geheven van de aan hem geleverde goederen en verleende diensten, van de door hem ingevoerde goederen en de door hem verrichte intracommunautaire verwervingen van goederen, in de mate dat hij die goederen en diensten gebruikt voor het verrichten van belaste handelingen. 17\. Zoals hiervoor omschreven, zal de dienstverlening van de vennootschap X kwalificeren als een dienst bedoeld in artikel [art. 18, § 1, tweede lid, 10°, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-18) jo. [artikel 44, § 3, 2°, a), derde streepje, van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44) en onderworpen dienen te worden aan de btw. 18\. De vennootschap X geniet hierdoor op grond van [artikel 45 van het Btw-Wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-45) een volgens de normale regels recht op aftrek van de btw die verschuldigd is bij de oprichting of verwerving van de onroerende goederen die zullen uitgebaat worden als vakantiewoning. ## Textes cités 5 [CTVA art. 44](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44) 6 occurrences [CTVA art. 18](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-18) 5 occurrences [CTVA art. 45](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-45) 2 occurrences [C-346/95, arrêt du 12 février 1998](https://juriel.be/fr/jurisprudence-union/c-346-95-arret) 3 occurrences [C-174/06, arrêt du 25 octobre 2007](https://juriel.be/fr/jurisprudence-union/c-174-06-arret) 1 occurrence ## Jurisprudence 1 ### Belgique 1 Tribunal de première instance de Liège 11.10.2018 #### [Exemptions, Location de biens immeubles, Fourniture de logements meublés](https://juriel.be/fr/jurisprudence/exemptions-location-biens-immeubles-fourniture-tribunal-liege-2018-10-11-f89d)