---
title: "Décision anticipée 2011.347 · Exonération"
description: "Exonération. Décision anticipée belge n° 2011.347 du 20 septembre 2011."
url: "https://juriel.be/fr/rulings/2011-347-exoneration-7506"
lang: "fr"
---

Texte en néerlandais

# Exonération · taxe sur la valeur ajoutée - exonération

**Numéro**

2011.347

**Date**

20 septembre 2011

## Sur le document

**Collection**

Décisions anticipées

**Langue du texte**

néerlandais

**Version française**

non publiée par le SPF

Le texte de ce document est en néerlandais. Le SPF n'en publie pas de version française.

## Texte

24 paragraphes

Fiche du SPF Finances

Décision anticipée n° 2011.347 du 20.09.2011

*Taxe sur la valeur ajoutée* · *Exonération*

## Résumé

Une organisation exemptée par l'[art. 44, § 2, 2°, du Code de la TVA](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44) pour cette activité, met son personnel à la disposition d'organismes qui ne disposent pas du savoir-faire en la matière. La mise à disposition de personnel est en principe soumise à la TVA ([art. 18, §1er, 2° C.TVA](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-18).) à un taux normal. La mise à disposition de ce personnel se situe toutefois dans le cadre d'un contrat de collaboration reconnu et subsidié de l'autorité compétente qui est exemptée de la TVA, conformément à l'[article 44, §2, 2° du Code de la TVA](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44).

***La décision est publiée uniquement dans la langue dans laquelle la demande a été introduite.***

## I. Voorwerp van de aanvraag

1\. De aanvraag strekt ertoe te vernemen of naar analogie van het Europees arrest [C-434/05](https://juriel.be/fr/jurisprudence-union/c-434-05-arret) d.d. 14 juni 2007 en bevestigd door het Europees arrest [C-79/09](https://juriel.be/fr/jurisprudence-union/c-79-09-arret) d.d. 25 maart 2010 de vrijstelling kan bekomen worden bij de terbeschikkingstelling van personeel door de vzw X aan de vzw's Y en Z. De activiteiten van de aanvrager kaderen hoofdzakelijk binnen de vrijstelling van [art. 44 § 2, 2° van het btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44) en van de inlenende vzw's uitsluitend binnen de vrijstelling van [art. 44 § 2, 2° van het btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44).

## II. Beschrijving van de betrokken partijen

2\. Vzw X is een belastingplichtige met gedeeltelijk recht op aftrek met o.m. een belastbare activiteit. Voor haar andere activiteit(en) is de vzw vrijgesteld volgens [art. 44 § 2, 2° van het btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44).

## Iii. Beslissing

3\. De terbeschikkingstelling van personeel is volgens art. 18 § 1, 2° van het Belgisch btw-wetboek een dienst die in principe onderworpen is aan de btw tegen het normale tarief.

4\. [Artikel 44 §2, 2° van het btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44) stelt evenwel vrij van de belasting: "*de diensten en leveringen van goederen die nauw samenhangen met maatschappelijk werk, met de sociale zekerheid en met de bescherming van* *kinderen en jongeren en die worden verricht door publiekrechtelijke lichamen ofdoor andere organisaties die door de bevoegde overheid als instellingen van sociale aard worden erkend. Worden met name bedoeld: (…)".*

5\. In zijn recente rechtspraak (zie arresten [C-434/05](https://juriel.be/fr/jurisprudence-union/c-434-05-arret) d.d. 14 juni 2007 en [C-79/09](https://juriel.be/fr/jurisprudence-union/c-79-09-arret) d.d. 25 maart 2010) heeft het Europees Hof van Justitie echter geoordeeld dat bij btw-vrijstellingen voor bepaalde activiteiten van algemeen belang (waaronder diensten en goederenleveringen welke nauw samenhangen met maatschappelijk werk en met de sociale zekerheid, bedoeld door artikel 132, 1, g van de btw-richtlijn) het tegen vergoeding ter beschikking stellen van personeel, een van belasting over de toegevoegde waarde vrijgestelde handeling kan vormen, voor zover het diensten betreft die "nauw samenhangen" met de betrokken vrijgestelde activiteiten, indien die terbeschikkingstelling een middel is om de als hoofdprestatie aangemerkte dienst onder optimale omstandigheden te laten verlopen.

6\. Het Europees Hof van Justitie koppelde in zijn dictum hier wel 3 voorwaarden aan:

6.1. zowel de hoofdprestatie als de daarmee nauw samenhangende terbeschikkingstelling wordt verricht door de in [artikel 13, A, lid 1, sub i, van de Zesde richtlijn](https://juriel.be/fr/droit-union/6e-directive-77-388/article-13) bedoelde lichamen, in voorkomend geval rekening houdend met de voorwaarden die de betrokken lidstaat krachtens [artikel 13, A, lid 2, sub a](https://juriel.be/fr/droit-union/6e-directive-77-388/article-13), van die richtlijn eventueel heeft gesteld,.

6.2. die terbeschikkingstelling van zodanige aard of kwaliteit is dat zonder die dienst niet de gelijkwaardigheid kan worden verzekerd van de door de inlenende instelling verzorgde diensten en dus aan de genieters van deze diensten,

6.3. die terbeschikkingstelling niet in hoofdzaak ertoe strekt, extra opbrengsten te verschaffen door de uitvoering van een handeling die verricht wordt in rechtstreekse mededinging met commerciële ondernemingen die aan de belasting over de toegevoegde waarde zijn onderworpen.

7\. Hierbij voldoet zonder twijfel de terbeschikkingstelling van het hier beoogde gespecialiseerd personeel aan de voorwaarden geformuleerd in de arresten van het Europees Hof van Justitie:

7.1. de 3 partijen zijn vzw's waarvan de samenwerkingsovereenkomst door de bevoegde overheid erkend, gecontroleerd en gesubsidieerd is.

7.2. X is de enige vzw in Vlaanderen en Brussel die over die specialisatie beschikt. De vakbekwaamheid en de knowhow van haar personeel liggen aan de basis van de subsidiëring van het project door de bevoegde overheid.

7.3. Alleen de werkelijk gemaakte loonkosten binnen de erkenning zullen door X gefactureerd worden. Dit waarborgt dat de terbeschikkingstelling geen extra-inkomsten kan genereren en beperkt wordt tot de opdrachten binnen de erkenning.

## Gelet op wat voorafgaat beslist het College in zitting van 20 september 2011 dat:

8\. de terbeschikkingstelling van personeel door de vzw X aan de vzw's Z en Y, in het kader van de door de bevoegde overheid erkende en gesubsidieerde samenwerkingsovereenkomst is vrijgesteld van btw overeenkomstig [artikel 44 § 2, 2° van het btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44).

## Textes cités

5

[CTVA art. 44](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-44) 7 occurrences

[6e directive 77/388 art. 13](https://juriel.be/fr/droit-union/6e-directive-77-388/article-13) 2 occurrences

[CTVA art. 18](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-18) 1 occurrence

[C-434/05, arrêt du 14 juin 2007](https://juriel.be/fr/jurisprudence-union/c-434-05-arret) 2 occurrences

[C-79/09, arrêt du 25 mars 2010](https://juriel.be/fr/jurisprudence-union/c-79-09-arret) 2 occurrences
