---
title: "Mesures de contrôle · Cour de cassation de Belgique, 18 janvier 2013, F.11.0151.N"
description: "Mesures de contrôle, Activité soumise à la taxe sur la valeur ajoutée, Livres et documents. Cour de cassation de Belgique, 18 janvier 2013, F.11.0151.N."
url: "https://juriel.be/fr/jurisprudence/mesures-controle-activite-soumise-taxe-cassation-bruxelles-2013-01-18-9380"
lang: "fr"
---

Texte en néerlandais

# Mesures de contrôle

**Juridiction**

Cour de cassation

**Numéro de rôle**

F.11.0151.N

**Date**

18 janvier 2013

## Sur le document

**Collection**

Jurisprudence belge

**Langue du texte**

néerlandais

**Version française**

non publiée par le SPF

Le texte de ce document est en néerlandais. Le SPF n'en publie pas de version française.

## Texte

79 paragraphes

### Fiche du SPF Finances

**Arrêt de la Cour de Cassation dd. 18.01.2013 (F.11.0151.N)**

WF 495-15-09/057230

*Taxe sur la valeur ajoutée - Mesures de contrôle - Activité soumise à la taxe sur la valeur ajoutée - Livres et documents - Obligation de conservation et de communication*

## Résumé

L'obligation de conservation et de communication des livres et documents relatifs à l'activité exercée s'applique aussi à un livre de réservation tenu par l'assujetti, en dehors de toute obligation légale, dès lors qu'un tel livre concerne l'activité exercée.

## Base légal

Article 60, § 1, paragraphe 2; et [article 61, § 1, paragraphe 1 du Code de la TVA](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-61)

**Texte intégral**

### Corps de la décision

## Arrêt de la Cour de Cassation

**dd. 18.01.2013**

Arrest

Nr. F.11.0151.N

S. nv, met zetel te …,

eiseres,

met als raadsman mr. H. S., advocaat bij de balie van …, met kantoor

te …,

tegen

BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister van Financiën, met

kabinet te 1000 Brussel, Wetstraat 12-14, voor wie optreedt de gewestelijk directeur

van de btw te …,

verweerder,

vertegenwoordigd door mr. A. D. B., advocaat bij het Hof van Cassatie,

met kantoor te ., waar de verweerder woonplaats kiest.

## II. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF

Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen

van 6 september 2011.

Advocaat-generaal Dirk Thijs heeft op 26 oktober 2012 een schriftelijke conclusie

neergelegd.

Afdelingsvoorzitter Eric Stassijns heeft verslag uitgebracht.

Advocaat-generaal Dirk Thijs heeft geconcludeerd.

## III. CASSATIEMIDDELEN

De eiseres voert in haar verzoekschrift dat aan dit arrest is gehecht, drie middelen

aan.

## IV. BESLISSING VAN HET HOF

Beoordeling

Eerste middel

2\. [Artikel 60, § 1, tweede lid, Btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-60) bepaalt dat belastingplichtigen en

niet-belastingplichtige rechtspersonen tot de in het eerste lid van dat wetsartikel

omschreven bewaarverplichting ook gehouden zijn ten aanzien van de andere

boeken en stukken met betrekking tot de uitgeoefende werkzaamheid.

[Artikel 61, § 1, eerste lid, Btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-61) bepaalt dat eenieder is gehouden de boeken,

facturen, kopieën van facturen en andere stukken of hun kopieën, die hij

overeenkomstig artikel 60 moet bewaren, op ieder verzoek van de administratie

die de belasting over de toegevoerde waarde onder haar bevoegdheid heeft, zonder

verplaatsing en zonder onnodig uitstel, voor te leggen teneinde de juiste heffing

van de belasting in zijnen hoofde of in hoofde van derden te kunnen nagaan.

3\. Deze verplichting tot bewaring en voorlegging geldt derhalve ook voor een

door de belastingplichtige, buiten enige wettelijke verplichting, bijgehouden reservatieboek,

vermits dergelijk boek betrekking heeft op de uitgeoefende werkzaamheid.

In zoverre het middel voorhoudt dat er met betrekking tot een vrijwillig bijgehouden

reservatieboek geen overleggingsplicht bestaat, faalt het naar recht.

4\. In zoverre het middel voorhoudt dat de appelrechters in het arrest een essentieel

element in hun beoordeling niet hebben nagegaan door zonder meer te stellen

dat de eiseres gehouden is om haar reservatieboek over te leggen zonder aan te

duiden welk reservatieboek over welk jaar diende te worden voorgelegd, kan het

niet worden aangenomen daar er tussen de partijen in het geding geen twijfel of

betwisting bestond over de vraag welk reservatieboek bedoeld was.

5\. In zoverre het middel schending aanvoert van [artikel 14, §§ 1 en 2, Btw-wetboek](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-14)

dat werd opgeheven door artikel 5 van de wet van 27 december 1977, is

het niet ontvankelijk.

Tweede middel

6\. Het arrest oordeelt dat de door de fiscale ambtenaar uitgevoerde controle

geen schending inhoudt van enig beginsel van behoorlijk bestuur en overeenkomstig

de wet is uitgevoerd. Daarmee beantwoordt het het bedoelde verweer.

7\. De appelrechters oordelen dat de eiseres wettelijk gehouden was het door

haar bijgehouden reservatieboek op verzoek van de controleambtenaar over te

leggen. Zij beantwoorden aldus het bedoelde verweer.

8\. Het middel mist in zoverre feitelijke grondslag.

Derde middel

9\. Het middel dat voorhoudt dat niet is aangetoond dat het reservatieboek toebehoort

aan de eiseres dan wel aan de afgevaardigde bestuurder van de eiseres,

verplicht het Hof tot een onderzoek van feiten, waarvoor het niet bevoegd is en is

mitsdien niet ontvankelijk.

### Dispositif

Dictum

Het Hof,

Verwerpt het cassatieberoep.

Veroordeelt de eiseres in de kosten.

Bepaalt de kosten voor de eiseres op 112,15 euro en voor de verweerder op

429,01 euro.

## Textes cités

3

[CTVA art. 61](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-61) 2 occurrences

[CTVA art. 14](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-14) 1 occurrence

[CTVA art. 60](https://juriel.be/fr/codes/tva/article-60) 1 occurrence

## Jurisprudence

1

### Belgique

1

Cour d'appel de Mons 2013/RG/730 01.04.2016

#### [Secret professionnel, Obligation de communication des livres et documents](https://juriel.be/fr/jurisprudence/secret-professionnel-obligation-communication-livres-cour-appel-mons-2016-04-01-3580)

## Décisions similaires

8

[Visite de l'entreprise, Siège de l'activité économique, Adresse postale](https://juriel.be/fr/jurisprudence/visite-entreprise-siege-activite-economique-cour-appel-gand-2026-04-21-d2b0) 3 dispositions communes

[Prise de copie, Exigence ou non d'un mandat](https://juriel.be/fr/jurisprudence/article-61-prise-copie-exigence-cour-appel-bruxelles-2025-12-11-0879) 2 dispositions communes

[Séquestre, fraude au domicile, visite domiciliaire](https://juriel.be/fr/jurisprudence/sequestre-fraude-domicile-visite-domiciliaire-tribunal-gand-2024-10-02-1508) 2 dispositions communes

[Mesures de contrôle, Visite sur place, mesure de contrôle](https://juriel.be/fr/jurisprudence/mesures-controle-visite-place-mesure-tribunal-gand-2020-05-04-1e8e) 2 dispositions communes

[Inspection à domicile, Fraude au domicile, visite](https://juriel.be/fr/jurisprudence/inspection-domicile-fraude-visite-cour-appel-gand-2025-02-04-3b64) 2 dispositions communes

[Scission artificielle des opérations, amende](https://juriel.be/fr/jurisprudence/scission-artificielle-operations-abus-taux-cour-appel-gand-2024-10-15-4ac3) 2 dispositions communes

[Indices de fraude, Droit de se taire](https://juriel.be/fr/jurisprudence/indices-fraude-droit-se-taire-cour-appel-bruxelles-2023-06-28-5ed6) 2 dispositions communes

[Nullité de la contrainte](https://juriel.be/fr/jurisprudence/nullite-contrainte-caractere-ordre-public-cour-appel-anvers-2021-10-15-7803) 2 dispositions communes
